Jak dobrać plecak do szkoły, aby wspierać prawidłową postawę i rozwój dziecka?
Spis treści
- Dobór plecaka do szkoły – czemu jest ważny?
- Co się dzieje w ciele dziecka z niewłaściwym plecakiem?
- Jak dobrać plecak do szkoły? 7 kluczowych zasad
- Jak prawidłowo nosić plecak?
- Tornister czy plecak na kółkach – na co się zdecydować?
- Na co należy uważać przy wyborze plecaka?
- Jak dobrać plecak do szkoły? Podsumowanie
Dobór plecaka do szkoły – czemu jest ważny?
Kręgosłup dziecka w wieku szkolnym nadal się kształtuje. Jest elastyczny i podatny na deformacje. Jeśli dziecko codziennie dźwiga źle dobrany plecak, z czasem może pojawić się:
- garbienie i pogłębiona kifoza piersiowa;
- bóle szyi, barków i lędźwi;
- nierównomierne obciążenie bioder i kolan;
- większe ryzyko wad postawy w wieku nastoletnim i dorosłym.
Według badań, ciężar plecaka nie powinien przekraczać 10-15% masy ciała dziecka. Jeżeli uczeń waży 30 kg, nie powinien nosić więcej niż 3-4,5 kg. Problemem jest to, że w dzisiejszych czasach plecaki ważą dużo więcej.
Co się dzieje w ciele dziecka z niewłaściwym plecakiem?
Kiedy plecak jest zbyt ciężki lub źle ułożony:
- dziecko pochyla się do przodu, aby utrzymać równowagę;
- barki unoszą się i zaokrąglają;
- mięśnie pleców i brzucha są nadmiernie przeciążone;
- zmienia się sposób chodzenia – krok staje się krótszy i mniej płynny.
Dlatego długotrwałe przeciążenia mogą utrwalać nieprawidłowe wzorce postawy. Ważne jest, żeby plecak był wsparciem, a nie dodatkowym ciężarem.
Jak dobrać plecak do szkoły? 7 kluczowych zasad
- Waga. Pusty plecak powinien być lekki – im mniej waży, tym lepiej. Sztywne tornistry dla młodszych dzieci nie powinny przekraczać 1-1,2 kg.
- Rozmiar. Plecak musi być proporcjonalny do sylwetki. Górna krawędź powinna sięgać mniej więcej do wysokości barków, a dolna kończyć się nad linią pośladków.
- Szelki. Szerokie, miękko wyściełane, regulowane. Muszą umożliwiać równomierne rozłożenie ciężaru. Zbyt wąskie wbijają się w ramiona i powodują ból.
- Tylna ścianka. Powinna być usztywniona i anatomicznie wyprofilowana. Dzięki temu ciężar równomiernie rozkłada się na całe plecy.
- Pas biodrowy i piersiowy. Pas biodrowy przenosi część ciężaru z ramion na biodra. Jest szczególnie przydatny u starszych uczniów z cięższymi plecakami. Pas piersiowy stabilizuje szelki, zapobiega ich rozsuwaniu się.
- Przegrody i kieszenie. Kilka komór wewnątrz plecaka pozwala równomiernie rozłożyć zawartość. Cięższe przedmioty, takie jak np. książki, powinny być bliżej pleców.
- Materiał i wentylacja. Lekki, trwały materiał odporny na zabrudzenia. Siatkowe elementy na plecach poprawiają cyrkulację powietrza.
Jak prawidłowo nosić plecak?
Nawet najlepszy plecak nie pomoże, jeśli będzie źle noszony. Zasady, o których warto pamiętać, są proste:
- plecak zawsze noś na obu ramionach, nigdy na jednym;
- szelki powinny być dopasowane tak, aby plecak przylegał do pleców i nie wisiał zbyt nisko – dolna krawędź plecaka powinna znajdować się nad linią pośladków;
- równomiernie rozłożony ciężar – najcięższe rzeczy układaj blisko pleców;
- regularnie opróżniaj plecak z niepotrzebnych książek czy zabawek.
Tornister czy plecak na kółkach – na co się zdecydować?
Rodzice często pytają o wózki plecakowe. Mają one zarówno zalety jak i wady. Ich główna zaleta – odciążają kręgosłup. Do wad możemy zaliczyć:
- dziecko ciągnie je zwykle na jedną stronę, co powoduje szereg zmian w postawie (bark wysunięty do przodu, skręcenie tułowia, skośne ustawienie miednicy);
- są cięższe i mniej praktyczne na schodach;
- sprawdzają się głównie w szkołach parterowych i przy małych dystansach.
Na co należy uważać przy wyborze plecaka?
- Moda nie jest priorytetem – piękny nadruk nie zrekompensuje złej ergonomii.
- Nie kupuj na zapas – plecak nie może być za duży w stosunku do wzrostu dziecka.
- Nie bagatelizuj sygnałów – jeśli dziecko skarży się na bóle pleców czy barków – warto skonsultować się z fizjoterapeutą.
- Nie zastępuj aktywności fizycznej plecakiem „ortopedycznym” – żaden plecak nie wyręczy mięśni. Codzienny ruch to najlepsza profilaktyka wad postawy.
Jak dobrać plecak do szkoły? Podsumowanie
Dobrze dopasowany plecak to inwestycja w zdrowie dziecka. Powinien być lekki, dopasowany do sylwetki, z szerokimi szelkami i usztywnionymi plecami. Ale równie ważne jak sam plecak są nawyki – prawidłowe pakowanie, noszenie go na obu ramionach i regularne opróżniane z nadmiaru rzeczy. Plecak to nie tylko element szkolnej mody, lecz codzienny towarzysz podróży, który może wspierać albo obciążać rozwój Twojego dziecka.
Praktyczna wskazówka
Raz w tygodniu wspólnie z dzieckiem przejrzyjcie zawartość plecaka. Usuńcie zbędne przedmioty, zostawiając tylko to, co naprawdę potrzebne. Dzięki temu plecak będzie lżejszy, a kręgosłup zdrowszy.
Sprawdźcie też, czy szelki są równe (podnosząc plecak za obie szelki) – daje to prawidłowe obciążenie pleców i zapewnienie dobrze noszonego tornistra.
Źródła
- Drzał-Grabiec J., Truszyńska A., Rykała J., Rachwał M., Snela S., Podgórska J., Effect of asymmetrical backpack load on spinal curvature in school children. Work, 2015.
- Jak wybrać plecak do szkoły?, [online].
