W PZU Zdrowie wykonujemy podstawowe badania endoskopowe przewodu pokarmowego: gastroskopię, kolonoskopię, sigmoidoskopię, rektoskopię i anoskopię.
Gastroskopia to badanie światła górnego odcinka przewodu pokarmowego, czyli przełyku, żołądka i dwunastnicy oraz ich śluzówki. Badanie umożliwia diagnozowanie zmian chorobowych górnego odcinka przewodu pokarmowego, między innymi choroby refluksowej, choroby wrzodowej oraz zmian nowotworowych we wczesnym, często bezobjawowym stadium ich rozwoju. Badanie umożliwia także wykonanie testu na obecność bakterii Helicobacter pylori, która może być jedną z przyczyn zapalenia błony śluzowej żołądka lub choroby wrzodowej i zwiększać ryzyko raka żołądka.
Kolonoskopia to badanie światła całego jelita grubego i jego śluzówki. Badanie umożliwia diagnozowanie zmian chorobowych jelita grubego, między innymi zmian nowotworowych i przednowotworowych, w tym zmian we wczesnym stadium ich rozwoju. Kolonoskopia jest jednym z najważniejszych badań w profilaktyce raka jelita grubego. Szczególnie zaleca się ją osobom objętym programami badań przesiewowych oraz pacjentom z rodzinnym obciążeniem nowotworami jelita grubego.
Sigmoidoskopia to badanie światła końcowych odcinków jelita grubego, czyli esicy i odbytnicy oraz ich śluzówki. Badanie umożliwia diagnozowanie zmian chorobowych w tych częściach jelita grubego, między innymi zmian nowotworowych i przednowotworowych, w tym zmian we wczesnym stadium ich rozwoju.
Rektoskopia to badanie kanału odbytu i wnętrza końcowego odcinka jelita grubego, czyli odbytnicy i jej śluzówki za pomocą sztywnego wziernika. Badanie umożliwia diagnozowanie zmian chorobowych odbytnicy, między innymi zmian nowotworowych i przednowotworowych we wczesnym stadium ich rozwoju.
Anoskopia to badanie wnętrza i śluzówki dolnej części odbytnicy, kanału odbytu i zwieracza odbytu za pomocą sztywnego wziernika. Badanie umożliwia diagnozowanie zmian chorobowych takich jak np. żylaki odbytu, szczelina odbytu oraz zmiany nowotworowe i przednowotworowe, w tym zmiany we wczesnym stadium ich rozwoju.Anoskopia umożliwia też pobranie wymazów do badania bakteriologicznego.
Jeśli podczas endoskopii przewodu pokarmowego lekarz stwierdzi zmiany, których charakter wymaga dalszej diagnostyki, pobierze z nich wycinki. Podczas badania istnieje również możliwość usunięcia niektórych polipów, jeśli jest to medycznie uzasadnione.
Obawa przed bólem to najczęstszy powód, dla którego pacjenci odkładają badanie endoskopowe na później.
Jeżeli badanie jest wykonywane bez znieczulenia możesz odczuwać dyskomfort związany z wprowadzaniem endoskopu, a następnie wzdęcie, pociąganie lub pobolewanie związane z wprowadzeniem powietrza lub dwutlenku węgla pod niewielkim ciśnieniem i przesuwaniem endoskopu w badanym obszarze.
W zależności od rodzaju badania, wskazań i potrzeb pacjenta stosujemy znieczulenie miejscowe lub krótkotrwałe znieczulenie dożylne. .
Aby zmniejszyć dyskomfort związany z wprowadzaniem gastroskopu gardło jest znieczulane środkiem znieczulającym w postaci aerozolu. Przy pozostałych badaniach endoskopowych przewodu pokarmowego dla zmniejszenia dyskomfortu stosuje się znieczulający żel, dodatkowo ułatwiający wprowadzenie endoskopu do kanału odbytu.
Krótkotrwałe znieczulenie dożylne, tzw. analgosedacja to rodzaj znieczulenia, które stosuje się przed zabiegami diagnostycznymi i leczniczymi, jeśli wywołują lęk lub ból. Zmniejsza napięcie nerwowe i łagodzi stres związany z badaniem, a lekarzowi ułatwia wykonanie pełnej procedury endoskopowej. Lekarz, który kieruje Cię na endoskopię w znieczuleniu dożylnym, przekaże Ci informacje, jak do niej się przygotować. Przed znieczuleniem mogą być potrzebne dodatkowe badania. Zleci Ci je lekarz, który kieruje Cię na badanie endoskopowe. Podstawowe badania to EKG spoczynkowe oraz badania krwi: morfologia, sód, potas, glukoza i badania krzepliwości krwi (czas protrombinowy, APTT/INR). Aby wykluczyć przeciwwskazania oraz zwiększyć Twoje bezpieczeństwo, przed podaniem znieczulenia lekarz anestezjolog zbada Cię i oceni wyniki Twoich badań.
Po badaniu w sedacji konieczny jest krótki pobyt w sali wybudzeń. Gdy lekarz potwierdzi, że stan zdrowia pozwala na bezpieczny powrót do domu, można opuścić placówkę w towarzystwie osoby dorosłej. Przez kolejne 12–24 godziny (w zależności od zastosowanych leków) trzeba zrezygnować z prowadzenia pojazdów, obsługi maszyn oraz innych czynności wymagających pełnej sprawności psychoruchowej.
| Rodzaj znieczulenia | Przebieg i odczucia pacjenta | Czas powrotu do sprawności |
|---|---|---|
| miejscowe | aerozol lub żel znieczulający. Pacjent pozostaje w pełni przytomny. | natychmiastowy |
| analgosedacja | Znieczulenie dożylne pod nadzorem anestezjologa. Pacjent nic nie czuje i nie pamięta. | konieczna obserwacja na sali wybudzeń, dopóki lekarz nie potwierdzi, że stan zdrowia pozwala na bezpieczny powrót do domu |
Warto natomiast wiedzieć, jakie objawy po badaniu wymagają pilnego kontaktu z lekarzem. Są to: ból w jamie brzusznej lub klatce piersiowej, gorączka, dreszcze, napięcie w jamie brzusznej, wymioty treścią krwistą lub fusowatą, krwiste lub smoliste stolce.
Endoskopia przewodu pokarmowego jest badaniem, które wymaga odpowiedniego przygotowania. Śluzówka przełyku, żołądka, dwunastnicy i jelita jest dobrze widoczna tylko wtedy, gdy są one dokładnie oczyszczone. Obecność treści pokarmowej, zalegające resztki pokarmowe i masy kałowe uniemożliwiają ocenę śluzówki i badanie nie może być wykonane. Poniżej znajdziesz szczegółowe zalecenia dla poszczególnych badań.
Górny odcinek przewodu pokarmowego musi być całkowicie oczyszczony z treści pokarmowej.
Jeśli przyjmujesz leki na stałe, to musisz wiedzieć, kiedy przed badaniem zażyć ostatnią dawkę. Niektóre leki (np. rozrzedzające krew) mogą wymagać zmiany na inne. Informacji na ten temat udzieli Ci lekarz kierujący na badanie.
Skompletuj dokumentację z dotychczasowego leczenia i wyniki badań, jeśli poproszono Cię o ich wykonanie przed gastroskopią. Spisz na kartce nazwy stale przyjmowanych leków oraz ich dawki. Te dokumenty weź ze sobą na badanie.
8 godzin przed badaniem nie możesz jeść ani pić. W tym czasie nie wolno Ci także palić papierosów ani żuć gumy.
Całe jelito grube musi być dokładnie oczyszczone z resztek pokarmowych.
Leki Jeśli przyjmujesz leki na stałe, to musisz wiedzieć, kiedy przed badaniem zażyć ostatnią dawkę. Niektóre leki (np. rozrzedzające krew) mogą wymagać zmiany na inne. Informacji na ten temat udzieli Ci lekarz kierujący na badanie.
Skompletuj dokumentację z dotychczasowego leczenia i wyniki badań, jeśli zlecono Ci ich wykonanie przed kolonoskopią. Spisz na kartce nazwy stale przyjmowanych leków oraz ich dawki. Te dokumenty weź ze sobą na badanie.
Szczegółowe wytyczne, jak przygotować się do konkretnego badania endoskopowego, przekaże Ci lekarz kierujący na badanie.
Tak, jeśli PZU Zdrowie w Twojej lokalizacji posiada kontrakt z NFZ na dany rodzaj badania i masz ważne e-skierowanie od lekarza POZ lub odpowiedniego specjalisty. Szczegółowe informacje o dostępności badań refundowanych i bieżących terminach znajdziesz w recepcji wybranej placówki.
Nie. Na standardowe badania diagnostyczne – gastroskopię, kolonoskopię, sigmoidoskopię, rektoskopię czy anoskopię – skierowanie nie jest wymagane. Możesz umówić się bezpośrednio przez stronę lub telefon.
Nie. Biopsja i polipektomia są dla pacjenta całkowicie bezbolesne i nieodczuwalne, nawet bez znieczulenia. Miejsca po pobraniu wycinków i usunięciu polipów goją się bardzo szybko. Mogą pojawić się śladowe ilości krwi w stolcu, to normalne.