Jak bezdech senny wpływa na nasze zdrowie?

Spis treści

1. Niewyspanie a zdrowie – dlaczego jakość snu ma znaczenie?
2. Czynniki ryzyka rozwoju bezdechu sennego
3. Jak przebiegają epizody bezdechu i dlaczego są groźne?
4. Bezdech senny a nadciśnienie tętnicze
5. Metody leczenia bezdechu sennego
6. Kiedy skonsultować się z lekarzem?

Sen jest najważniejszym procesem regeneracyjnym dla organizmu, wpływa korzystnie na homeostazę, oddziałując między innymi na równowagę hormonalną, funkcje układu nerwowego, układ sercowo-naczyniowy, czy też układ trawienny oraz ma ogromne znaczenie dla zdrowia psychicznego.

Niewyspanie a zdrowie – dlaczego jakość snu ma znaczenie?

Niewystarczająca ilość snu lub złej jakości sen może prowadzić do różnych problemów zdrowotnych. Zaburzenia snu zwiększają istotnie ryzyko wystąpienia wielu chorób, w tym w szczególności chorób metabolicznych (sprzyjają rozwojowi otyłości oraz cukrzycy typu 2) oraz chorób układu sercowo-naczyniowego.

Jednym z dających się zdefiniować zaburzeń snu jest obturacyjny bezdech senny. Jest to stan charakteryzujący się powtarzającymi się w czasie snu epizodami wyraźnego spłycenia lub zatrzymania oddychania. Szacuje się, że problem bezdechu sennego dotyczy około 2–2,5 mln Polaków, głównie mężczyzn.

Czynniki ryzyka rozwoju bezdechu sennego

Czynnikami ryzyka rozwoju bezdechu sennego są m.in.:  

• otyłość, 
• problemy laryngologiczne (długi języczek, przerost migdałków podniebiennych, skrzywienie przegrody nosa), 
• picie alkoholu (zwłaszcza przed snem), 
• stosowanie niektórych leków (opioidy, benzodiazepiny, 
• leki zmniejszające napięcie mięśni). 

Bezpośrednią przyczyną pojawiania się bezdechów jest ograniczenie lub zatrzymanie przepływu powietrza w drogach oddechowych, które jest spowodowane nadmiernym spadkiem napięcia mięśni odpowiedzialnych za utrzymanie drożności górnych dróg oddechowych.

Jak przebiegają epizody bezdechu i dlaczego są groźne?

Bezpośrednią przyczyną pojawiania się bezdechów jest ograniczenie lub zatrzymanie przepływu powietrza w drogach oddechowych, które jest spowodowane nadmiernym spadkiem napięcia mięśni odpowiedzialnych za utrzymanie drożności górnych dróg oddechowych. 

Pojedynczy epizod bezdechu w nocy trwa zwykle od kilku do kilkunastu sekund, jednak może powtarzać się nawet kilkadziesiąt razy w ciągu każdej godziny snu. Występujące w nocy bezdechy powodują powtarzające się przejściowe niedotlenienie całego organizmu, co negatywnie przekłada się na wiele aspektów zdrowia. 

Głównymi, dającymi się zauważyć objawami obturacyjnego bezdechu sennego są: 

• chrapanie, 
• nagłe wybudzenia w nocy z uczuciem zatrzymania oddechu lub duszenia się, 
• suchość w jamie ustnej po przebudzeniu, 
• nadmierna senność w ciągu dnia, 
• poranne bóle głowy, 
• trudności w koncentracji, 
• wzmożona potliwość nocna. 

Jednak konsekwencje występowania bezdechu sennego mogą być niewidoczne i o wiele groźniejsze dla naszego zdrowia. Najpoważniejsze zagrożenia wynikające z bezdechu sennego związane są z układem sercowo-naczyniowym. Nadciśnienie tętnicze, przewlekła niewydolność krążenia, choroba niedokrwienna serca, arytmie oraz udar mózgu to zaburzenia, do powstania których może przyczynić się obturacyjny bezdech senny.

Występujące bezdechy i spłycenia oddychania powodują przede wszystkim pogorszenie utlenowania krwi (spadek ilości tlenu i wzrost ilości dwutlenku węgla) oraz stymulują nadmierną aktywność układu współczulnego, co przekłada się na liczne powikłania dla układu krwionośnego i samego serca.

Bezdech senny a nadciśnienie tętnicze

Bezdech senny jest jednym z kluczowych czynników ryzyka wystąpienia nadciśnienia tętniczego, w tym tego opornego na leczenie. Podczas przerw w oddychaniu dochodzi do gwałtownego wzrostu ciśnienia krwi, a powtarzające się zdarzenia mogą prowadzić do przewlekłego podwyższenia ciśnienia tętniczego. 

Ponadto zwiększa on ryzyko rozwoju choroby wieńcowej. Niedotlenienie spowodowane przez bezdech senny może prowadzić do uszkodzenia mięśnia sercowego i zwiększać ryzyko zawału serca. Bezdech senny może także zakłócać regularne rytmiczne skurcze serca prowadząc do rozwoju arytmii, w szczególności migotania przedsionków. Badania wskazują także na związek występowania niewydolności serca z epizodami niedotlenienia podczas snu. Podsumowując, osoby z nieleczonym bezdechem sennym są bardziej narażone na poważne powikłania sercowe, które w konsekwencji zwiększają ryzyko zgonu sercowo-naczyniowego. 

Metody leczenia bezdechu sennego

Istnieje wiele skutecznych metod leczenia bezdechu sennego. Do najskuteczniejszych z nich należą: 

1. zmiana stylu życia (redukcja masy ciała, wzmożona aktywność fizyczna, unikanie alkoholu przed snem), 
2. odpowiednia pozycja ciała podczas snu (korzystniejsza pozycja na boku lub na brzuchu), 
3. stosowanie aparatów wspomagających oddychanie podczas snu (terapia CPAP – ciągłym dodatnim ciśnieniem w drogach oddechowych), 
4. w niektórych przypadkach interwencje chirurgiczne w zakresie jamy nosowej oraz gardła (korygują laryngologiczne przyczyny powstawania bezdechu). 

Wczesne rozpoznanie i leczenie bezdechu sennego są niezwykle ważne w zapobieganiu rozwojowi najpoważniejszych chorób kardiologicznych. Bezdech senny może być diagnozowany za pomocą specjalistycznych badań, takich jak badanie polisomnograficzne, które bezinwazyjnie monitoruje parametry snu i pozwala na wychwycenie nocnych zaburzeń w oddychaniu.  

Kiedy skonsultować się z lekarzem?

Zdając sobie sprawę z potencjalnych zagrożeń dla swojego zdrowia możesz odpowiednio wcześnie przeciwdziałać wystąpieniu najgroźniejszych konsekwencji bezdechu sennego. Jeśli podejrzewasz, że cierpisz na obturacyjny bezdech senny skonsultuj się ze swoim lekarzem rodzinnym lub kardiologiem.