Nowotwór jądra - objawy, profilaktyka i leczenie

Spis treści

1. Czynniki ryzyka zachorowania na nowotwór jądra
2. Objawy nowotworu jądra
3. Profilaktyka i wczesne wykrywanie raka jądra
4. Metody leczenia nowotworu jądra
5. Jak prawidłowo przeprowadzić samobadanie jąder?

Czynniki ryzyka zachorowania na nowotwór jądra

Wśród populacji męskiej w wieku 20-44 lata nowotwór jąder stanowi 25% zachorowań wśród wszystkich typów nowotworów.

Jak widać, jest to istotne zagadnienie, które warto szerzyć wśród młodych mężczyzn. Do najważniejszych czynników ryzyka występowania tego raka zaliczamy: 

• Rasa kaukaska (biała) - mężczyźni rasy białej chorują czterokrotnie częściej niż mężczyźni rasy czarnej. 
• Wnętrostwo, kiedy to po urodzeniu jądro lub oba jądra nie zeszły prawidłowo do moszny. Jeśli jądro zstąpiło do moszny na późniejszych etapach życia lub zostało sprowadzone leczeniem do moszny - zwiększone ryzyko zachorowania na nowotwór jądra utrzymuje się nadal. 
• Zespół Klinefeltera, jest to wrodzony zespół związany z nieprawidłowościami materiału genetycznego. 
• Występowanie nowotworu jądra u krewnych pierwszego stopnia (ojciec lub brat). 
• Obecność w przeszłości nowotworu zarodkowego w przeciwległym jądrze. Ryzyko zachorowania na nowotwór drugiego jądra wynosi około 5%. 
• Niekorzystne zmiany środowiskowe wydają się odgrywać istotną rolę, bowiem w ostatnich dziesięcioleciach obserwuje się wyraźny wzrost częstości zachorowań na ten nowotwór. 

Należy podkreślić, iż takie czynniki ryzyka jak urazy jądra lub zapalenie jądra w przebiegu wirusowego zapalenia przyusznic (świnka), nie mają wpływu na rozwinięcie się choroby nowotworowej w dorosłym życiu.

Objawy nowotworu jądra

Do najważniejszych objawów nowotworu jądra zaliczamy: 

• Obecność guzka w jądrze lub zmianę konsystencji jądra. Guz jądra jest wyraźnie twardszy od prawidłowego miąższu jądra. 
• Uczucie dyskomfortu w mosznie lub pobolewanie jądra. Rzadko objawom towarzyszy silny ból. 
• W związku z wydzielaniem przez guz do krwi pewnych substancji o działaniu hormonalnym, u części pacjentów stwierdza się powiększenie i tkliwość piersi. Objaw ten jest nazywany ginekomastią i występuje u około 7% pacjentów. 
• W zaawansowanych przypadkach nowotworu zarodkowego mogą dołączać się objawy wynikające z obecności przerzutów. Pacjent może skarżyć się na ból brzucha lub okolicy lędźwiowej, zgłaszać kaszel, krwioplucie, powiększenie węzłów chłonnych nadobojczykowych, spadek masy ciała, osłabienie
   

Profilaktyka i wczesne wykrywanie raka jądra

Podobnie jak w przypadku kobiet, istotną rolą w wykrywaniu guzów jądra odgrywa profilaktyka.

U mężczyzn opiera się ona również na samobadaniu. Każdorazowe wybadanie zmiany w obrębie moszny należy zgłosić do lekarza pierwszego kontaktu, a najlepiej do urologa. Badaniem diagnostycznym weryfikującym obecność guza i determinującym dalsze postępowanie jest ultrasonografia (USG) jądra.

Metody leczenia nowotworu jądra

Mamy do dyspozycji 3 metody lecznicze.:  

1. Chirurgiczna – orchidektomia

   
   Dotyczy jednego, chorobowo zmienionego jądra. Nie wykonuje się profilaktycznego usunięcia drugiego jądra, jeśli nie jest chore. Co więcej orchidektomia nie wpływa na funkcje seksualne mężczyzny. Jedynym widocznym skutkiem operacji jest brak jądra. Operacja nie wpływa również na płodność. Drugie jądro potrafi wyprodukować dostateczną ilość plemników.

2. Chemioterapia

3. Radioterapia

   
   Kolejne dwie metody są stosowane w zależności od stopnia zaawansowanie choroby nowotworowej. Jeśli zmiana zostanie wykryta na wczesnym etapie, leczenie może ograniczyć się jedynie do metody chirurgicznej. Dlatego tak ważne jest, aby młodzi mężczyźni badali swoje jądra.

Jak prawidłowo przeprowadzić samobadanie jąder?

Oto najważniejsze zasady samobadania jąder: 

1. Dokładnie sprawdź powierzchnię jąder 
2. Poprzekładaj jądra w dłoniach oceniając ich strukturę i konsystencję 
3. Sprawdź, czy w obrębie jąder wyczuwasz zgrubienie, bolesność, obrzęk albo zmiany o charakterze guza 
4. Sprawdź, czy w mosznie obecny jest płyn 
5. Pamiętaj, że choroba może manifestować się również niespecyficznymi objawami tj. bóle podbrzusza 
6. W przypadku wystąpienia jakichkolwiek nieprawidłowości należy niezwłocznie zgłosić się do lekarza na dalszą diagnostykę.

Pamiętaj, że właściwa profilaktyka i regularne samobadanie to najlepsza metoda na zapobiegnięcie rozwojowi zaawansowanego nowotworu jądra.