Wysiłkowe nietrzymanie moczu

Spis treści

1. Typy i stopnie wysiłkowego nietrzymania moczu
2. Co sprzyja występowaniu wysiłkowego nietrzymania moczu?
3. Co zrobić w przypadku pojawienia się objawów wysiłkowego nietrzymania moczu?

Nietrzymanie moczu to każdorazowy, mimowolny wyciek moczu, niezależnie od mechanizmu jego powstawania. Nigdy nie jest to normalne i świadczy o zaburzeniu funkcjonalnym lub strukturalnym w obrębie dolnych dróg moczowych czy mięśni dna miednicy.

Typy i stopnie wysiłkowego nietrzymania moczu

Typy nietrzymania moczu klasyfikuje się jako:

• wysiłkowe nietrzymanie moczu – wyciek moczu podczas wysiłku, kaszlu, kichania, śmiechu,
• naglące nietrzymanie moczu – wyciek moczu bezpośrednio poprzedzony parciem naglącym
• mieszane nietrzymanie moczu – kombinacja wyżej wymienionych, występująca jednocześnie u tego samego pacjenta
• moczenie nocne
• ciągłe nietrzymanie moczu – stały niekontrolowany wyciek moczu
• inne typy nietrzymania moczu, np. w czasie stosunku seksualnego
• ukryte nietrzymanie moczu – związane jest z zaburzeniami statyki narządów miednicy mniejszej

Wysiłkowe nietrzymanie moczu jest najczęstszą formą nietrzymania moczu u kobiet. 

To mimowolny wyciek pojawiąjący się przy zwiększeniu ciśnienia tłoczni brzusznej. Do opisania stopnia nasilenia problemu, stosuje się skalę Stameya.

• Stopień I – wyciek moczu podczas dużego, gwałtownego wzrostu ciśnienia śródbrzusznego spowodowanego przez kaszel, kichanie, wymioty, duży wysiłek fizyczny;
• Stopień II – wyciek w czasie wzrostu ciśnienia śródbrzusznego towarzyszącego codziennym czynnościom – chodzenie, podniesienie ciężkiego przedmiotu, podbiegnięcie;
• Stopień III – wyciek moczu podczas niewielkiego wzrostu ciśnienia śródbrzusznego, np. przy poruszaniu się w pozycji leżącej.

Co sprzyja występowaniu wysiłkowego nietrzymania moczu?

Czynnikami epidemiologicznymi zwiększającymi ryzyko wystąpienia nietrzymania moczu są:  

• starszy wiek,
• wysoki indeks masy ciała (BMI),
• przebyte ciąże i porody,
• status hormonalny,
• przebyte operacje w zakresie narządów miednicy mniejszej,
• współistniejące choroby ogólnoustrojowe.

Ryzyko wystąpienia nietrzymania moczu wzrasta z wiekiem. W grupie pacjentek pomiędzy 30-50 rokiem życia dominuje wysiłkowe nietrzymanie moczu, spośród wszystkich typów nietrzymania moczu. Problem jednak może pojawić się już u kobiet powyżej 20 roku życia.

Nadmierna masa ciała zwiększa ryzyko wystąpienie nietrzymania moczu. Jednocześnie otyłość jest jednym z niewielu modyfikowalnych czynników. W badaniach naukowych udowodniono wystąpienie dwukrotnie wyższego ryzyka zachorowania na nietrzymanie moczu u otyłych pacjentek, w porównaniu do kobiet o prawidłowej masie ciała.

Badania naukowe wykazują związek pomiędzy liczbą przebytych porodów oraz drogą porodu, a wysiłkowym nietrzymaniem moczu. Istotnym czynnikiem zwiastującym możliwość wystąpienia tego problemu po porodzie jest pojawienie się nietrzymania moczu w ciąży.  

Okres okołomenopauzalny oznacza mniejszą ilość estrogenów, a co za tym idzie, mniejszą elastyczność tkanek w obrębie miednicy. Taki stan sprzyja pojawieniu się problemów takich jak nietrzymanie moczu, szczególnie jeśli te dolegliwości pojawiały się wcześniej w czasie ciąży czy po porodzie.

Choroby zwiększające ryzyko wystąpienia nietrzymania moczu to: cukrzyca (szczególnie nieprawidłowo kontrolowana), przewlekłe obturacyjne choroby płuc, depresja, choroba Parkinsona czy zaburzenia poznawcze.  

Co zrobić w przypadku pojawienia się objawów wysiłkowego nietrzymania moczu?

Przede wszystkim nie należy panikować.  

Po drugie trzeba pamiętać, że w żadnej sytuacji nie jest to normalne i świadczy o zaburzeniu. Nawet tych kilka kropel moczu na bieliźnie stanowi początek problemu, a nieleczone, może z czasem ulec pogłębieniu i stać się bardziej dokuczliwie i wstydliwe. Aplikacja wkładek, podpasek czy specjalnej bielizny, to wyłącznie działania objawowe. Rezygnacja z ulubionego treningu, spożywanie małej ilości płynów przed treningiem czy spotkaniem towarzyskim, to wyłącznie omijanie problemu. Chodzenie do toalety na zapas również nie zniweluje długofalowo wysiłkowego nietrzymania moczu.

Po trzecie - bezwzględnie warto udać się do specjalisty. Należy zgłosić tę dolegliwość ginekologowi, który może zalecić konsultację z uroginekologiem lub urologiem. Warto wybrać się na konsultację do fizjoterapeuty uroginekologicznego. Początkowe stadium wysiłkowego nietrzymania moczu, jeśli nie wynika z mechanicznego uszkodzenia w obrębie mięśni, powięzi czy pęcherza moczowego, bardzo często można zupełnie wyeliminować. Ale trzeba podjąć odpowiednie działania i reagować na początku problemu.

Jeśli problem wysiłkowego nietrzymania moczu dotyczy Ciebie - nie zwlekaj, udaj się do specjalisty. Jest to problem, który można - i trzeba - wyleczyć.