10 kwietnia 2024

Suplementacja kwasu foliowego i folianów – najnowsze wytyczne

Dietetyk kliniczny
5 min.
Konieczność suplementacji kwasu foliowego w ciąży i okresie prekoncepcyjnym dla większości osób jest oczywista. Co się zmieniło w najnowszych wytycznych? Jak powinna wyglądać suplementacja i dlaczego syntetyczny kwas foliowy obecny w większości preparatów nie jest najlepszym wyborem?
Osoba siedząca przy laptopie, trzymająca opakowanie leków nad notatnikiem, na biurku widoczne pojemniki na tabletki w domowym wnętrzu.

Spis treści

  1. Kwas foliowy a aktywne foliany – na czym polegają różnice?
  2. Suplementacja kwasu foliowego i aktywnych folianów w ciąży – najnowsze stanowisko ekspertów
  3. Co jeszcze warto suplementować w ciąży?

W marcu 2024 ukazały się najnowsze wytyczne Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników, aktualizujące dotychczasowe rekomendacje i jednocześnie powodujące duże zamieszanie wśród pacjentek i specjalistów.

Kwas foliowy a aktywne foliany – na czym polegają różnice?

Kobiety będące w ciąży lub planujące powiększenie rodziny dotychczas dostawały bardzo proste zalecenie: „Proszę przyjmować suplement z kwasem foliowym”. Asortyment suplementów prenatalnych jest bardzo szeroki, więc znalezienie kwasu foliowego nie stanowi problemu. Jest to jednak nieco bardziej skomplikowane.

Aby zrozumieć, skąd wynika zmiana rekomendacji i dlaczego należy dokładnie sprawdzać, jaki suplement mamy w ręku, konieczne jest zrozumienie różnic między syntetycznym kwasem foliowym a aktywnymi folianami oraz tym, jak wpływają na organizm.

Kwas foliowy należy do witamin z grupy B (B9). W języku potocznym termin ten często używany jest do określania wszystkich jego form – aktywnych i nieaktywnych (syntetycznych).

Syntetyczny kwas foliowy (kwas pteroilomonoglutaminowy) występuje w większości suplementów diety. Jest to forma nieaktywna biologicznie i aby mogła spełniać swoje funkcje, musi zostać przekształcona do formy aktywnej w złożonym procesie biochemicznym.

Szacuje się, że nawet 50% populacji może mieć mutację genu MTHFR, która zaburza proces przekształcania kwasu foliowego do jego aktywnej formy.

Aktywne foliany (5-metylotetrahydrofolian, 5-MTHF) są aktywną formą kwasu foliowego, która może być bezpośrednio wykorzystywana przez organizm.

5-MTHF uznawany jest za najbardziej efektywną formę w profilaktyce wad cewy nerwowej i nie wymaga dodatkowych przemian metabolicznych.

Suplementacja kwasu foliowego i aktywnych folianów w ciąży – najnowsze stanowisko ekspertów

W marcu 2024 eksperci Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników opublikowali stanowisko, zgodnie z którym to właśnie aktywne foliany powinny być rekomendowaną formą suplementacji w okresie prekoncepcyjnym i w ciąży.

Wybierając suplement, należy zwracać uwagę przede wszystkim na obecność 5-MTHF. Preparaty zawierające wyłącznie syntetyczny kwas foliowy nie są obecnie rekomendowane.

Grupa Suplementacja
Kobiety planujące ciążę 400 µg 5-MTHF minimum 12 tygodni przed ciążą
Kobiety w ciąży 800 µg 5-MTHF przez całą ciążę
Kobiety karmiące piersią 800 µg 5-MTHF przez cały okres laktacji
Kobiety z BMI > 30 kg/m2 przed ciążą 5 mg 5-MTHF w połączeniu z 1000 mg inozytolu maksymalnie do 12 tygodnia ciąży

Co jeszcze warto suplementować w ciąży?

Nowe wytyczne podkreślają również rolę innych witamin z grupy B, zwłaszcza: B4 (choliny), B6 (pirydoksyny) oraz B12 (kobalaminy).

Witaminy te wspierają rozwój układu nerwowego dziecka oraz zmniejszają ryzyko wad cewy nerwowej.

Jeśli jesteś w ciąży lub planujesz powiększenie rodziny, zwracaj uwagę na skład suplementów. Wybieraj te, które zawierają aktywne foliany (5-MTHF).

Zamknij