Instagram vs rzeczywistość – czyli jak przestać się porównywać?

Spis treści

1. Skąd biorą się porównania w mediach społecznościowych?
2. Trening wdzięczności – jak przestać się porównywać?

Kanony piękna zmieniały się na przestrzeni wieków- były kreowane przez okoliczności społeczne, historyczne oraz czerpane z literatury i sztuki. Współczesny wzorzec piękna jest zas definiowany głównie przez środki masowego przekazu. Po włączeniu telewizji, komputera czy telefonu jesteśmy zalewani obrazami wyidealizowanych sylwetek, szczęśliwych i zamożnych rodzin, uzdolnionych i wpływowych ludzi czy idealnych wakacji. Użytkownik Internetu jest bombardowany chwytliwymi komunikatami dotyczącymi poprawy wyglądu, sylwetki, relacji w związku czy sytuacji finansowej, zachęcającymi go, by jak najbardziej zbliżyć się do ideałów lansowanych w mediach. Dzieje się tak, ponieważ wirtualny obraz nie jest nastawiony na odzwierciedlenie rzeczywistości, a informacja przekazywana za jego pomocą ma być przede wszystkim atrakcyjna dla odbiorcy. Dodatkowo, sytuację komplikuje fakt, że nasz odbiór wrażeń i spostrzeganie odbywa się w tym wypadku na poziomie automatycznym, co sprawia, że treści często są przyjmowane bezkrytycznie.

Coraz częściej jednak podejmowane są działania, które mają uświadamiać społeczeństwo o tym, że obrazy, które są nam prezentowane w social mediach są niejednokrotnie fałszywym odzwierciedleniem rzeczywistości, a ich użytkownicy publikują tylko to, co chcą pokazać, ukrywając jednocześnie wszelkie niedoskonałości. Wiele osób wypowiada się publicznie na temat tego, że ideały kreowane przez środki masowego przekazu są niczym więcej jak iluzją. Powstał nawet szeroko rozpropagowany trend „Instagram vs rzeczywistość”, w którym to influencerzy publikują wyidealizowane, przerobione komputerowo zdjęcia i obrazy, w zestawieniu z ich realną wersją. Takie akcje przyczyniają się do wzrostu naszej świadomości, że nie wszystko to, co pokazane w Internecie jest zgodne ze stanem faktycznym. Należy także wspomnieć o ruchu ciałopozytywności (ang. body positive), które zyskał ogromną popularność w przestrzeni publicznej i propaguje akceptację własnego ciała takim, jakie ono faktycznie jest, zachęcając jednocześnie do nieoceniania innych.

Skąd biorą się porównania w mediach społecznościowych?

Pomimo tej wiedzy, niejednokrotnie dokonujemy porównań względem innych osób, co niewątpliwie rzutuje na naszą samoocenę i w efekcie- samopoczucie. Niewystarczająco szczupła sylwetka, niedoskonała twarz, zbyt chudy portfel czy za nudne życie- takie myśli wciąż pojawiają się w naszej świadomości, ze względu na dokonywanie porównań, które są podyktowane przyswajaniem przez nasz mózg informacji w postaci komunikatu „Jesteś niewystarczający”. Te krzywdzące porównania, dotyczące choćby wyglądu, prowadzą do negatywnego odbioru własnego ciała, co w konsekwencji może prowadzić do zaburzeń odżywiania czy nastroju. Badania przeprowadzone na uniwersytecie w Toledo wykazały, że osoby korzystające częściej z Facebook’a i innych platform społecznościowych przejawiają dużo niższy poziom samooceny niż osoby korzystające z social mediów rzadziej. Ponadto, pęd za tym co piękne jest także wynikiem przemyślanego działania social mediów, które mają za zadanie skojarzyć piękno z sukcesem i powodzeniem życiowym. Dla wielu osób nadrzędną wartością w życiu jest szczęście, dlatego podejmują wszelkie działania, aby je osiągnąć. Zdarza się jednak, że są to aktywności niemające nic wspólnego z osiągnięciem pełni szczęścia i samospełnienia.

Nasuwa się zatem pytanie, jak w tym chaosie i natłoku informacji osiągnąć pełnię szczęścia i spełnienie, bez konieczności ciągłego odnoszenia swojego wizerunku do innych, a zwłaszcza do tych wykreowanych przez social media. Jak spojrzeć na siebie łaskawiej i czuć, że jest się wystarczającym? I wreszcie – jak podnieść swoją samoocenę, bez konieczności tworzenia porównań?

Trening wdzięczności – jak przestać się porównywać?

Z pomocą może przyjść tutaj trening wdzięczności, który wyrósł na bazie badań w obrębie psychologii pozytywnej. Twórca tego nurtu, Martin Seligman propagował, aby współczesna psychologia stała się nauką o mocnych stronach człowieka, zamiast ciągłego skupiania się na negatywach i na tym, czego człowiekowi brak. Wielu osobom wdzięczność kojarzy się z emocją, która pojawia się w wyniku oddziaływania na nasze życie czynników zewnętrznych. Jesteśmy wdzięczni za pomoc, obecność drugiej osoby, poświęcony czas czy dobra materialne. Jednakże, trening wdzięczności opiera się także na tym, co sami posiadamy, a co bierzemy za pewnik- i co nie zawsze jesteśmy w stanie docenić.

W treningu wdzięczności skupiamy się na aspektach naszego życia, które są dla nas dobre, bez których nasze życie byłoby mniej przyjemne. Możemy być wdzięczni za sprawność, zdrowie, mieszkanie, rodzinę, przyjaciół czy pracę. Wszystko, co jest dla nas ważne jest dobrym powodem do wyrażania za to wdzięczności. Wykazano, że gdy człowiek koncentruje się na odczuwaniu wdzięczności, zaczyna dostrzegać więcej pozytywnych zdarzeń w swoim życiu oraz postrzegać przyszłość bardziej optymistycznie. Zgodnie z badaniami, osoby o wysokim poczuciu wdzięczności otrzymują wiele korzyści- zarówno psychologicznych, fizycznych, jak i interpersonalnych. Praktykując wdzięczność można zacząć odczuwać większe szczęście i lepszy nastrój, cieszyć się większą satysfakcją z życia, posiadać lepszą odporność psychiczną, podnieść jakość snu, czy nawiązywać bardziej satysfakcjonujące relacje z innymi ludźmi. To tylko nieliczne z korzyści jakie przynosi trenowanie wdzięczności.

W kontekście wyidealizowanej, instagramowej rzeczywistości i tendencji do porównywania się z innymi, praktykowanie wdzięczności może okazać się skuteczną metodą pozwalającą na skupienie się na własnych zasobach, docenienie mocnych stron, a także czerpanie satysfakcji i radości z dotychczasowego życia, bez presji i obowiązku podążania za ideałami.