Wpływ aktywności fizycznej na mózg i hormony

Spis treści

1. Dopamina i serotonina – hormony szczęścia
2. Hormon wzrostu i insulina – metabolizm pod kontrolą
3. Testosteron i estrogeny – siła i wytrzymałość
4. Odporność i układ krążenia
5. Mózg, koncentracja i nastrój

Aktywność fizyczna jest fantastycznym naturalnym lekiem. Poprzez wpływ na układ neurohormonalny stymuluje funkcjonowanie mózgu, pobudza wzrost mięśni i przebudowę kości oraz reguluje metabolizm. Jej działanie może poprawić nastrój, zwiększyć sprawność ruchową i usprawnić przemianę materii.

Dopamina i serotonina – hormony szczęścia

Podczas ćwiczeń podnosi się poziom dopaminy w mózgu. Jest to ważny neuroprzekaźnik niezbędny do prawidłowego funkcjonowania układu nerwowego, odpowiedzialny za koordynację ruchową, pamięć i myślenie oraz motywację i działanie. To właśnie dopamina zmniejsza odczuwanie stresu i obniżonego nastroju. Odgrywa też ważną rolę w procesie motywacji i pozytywnego wzmacniania. Kiedy ćwiczymy, nasz mózg pod wpływem wydzielanej dopaminy odczuwa przyjemność i postrzega aktywność jako nagrodę.

W trakcie treningu zwiększa się także ilość serotoniny we krwi. Jest to hormon i neuroprzekaźnik, który reguluje sen, apetyt, temperaturę ciała i ciśnienie krwi oraz zmniejsza odczuwanie zmęczenia i bólu. Dzięki niej, poza poprawą humoru, mamy lepszy apetyt i trawienie. Serotonina wpływa także na spokojniejszy i dłuższy sen oraz zapamiętywanie. Oba te hormony, poprzez swoje pozytywne oddziaływanie na samopoczucie psychiczne, umożliwiają nam poprawę relacji społecznych oraz lepsze radzenie sobie z napięciem i stresem.

Hormon wzrostu i insulina – metabolizm pod kontrolą

Regularne ćwiczenia zwiększają wydzielanie hormonu wzrostu. Jest to hormon, którego poziom maleje po okresie dojrzewania, dlatego powinniśmy podtrzymywać jego produkcję poprzez ćwiczenia wytrzymałościowe i siłowe. Odpowiada za odbudowę kości i wzrost mięśni, asystuje również w kontroli metabolizmu tłuszczy. Najwięcej tego hormonu produkujemy podczas snu, a aktywność fizyczna poprawia jego jakość, przez co stymuluje wydzielanie hormonu wzrostu. Poza walorami estetycznymi w postaci smukłych i sprężystych mięśni zyskujemy mocne i odporne na urazy kości.

Stosowanie ćwiczeń o umiarkowanej intensywności zwiększa wrażliwość insulinową, czyli zmniejsza ilość insuliny potrzebnej do obniżenia poziomu cukru we krwi. Zapobiega tym samym tyciu i problemom z nadciśnieniem. Ćwiczenia umożliwiają prawidłowe zużycie cukrów z krwi, ale równocześnie zabezpieczają mózg przed ich niedoborem. Równowagę tę zapewnia zwiększenie produkcji glukagonu, który uwalnia glukozę z jej magazynów zawartych w glikogenie wątrobowym i mięśniach oraz z tkanki tłuszczowej.

Testosteron i estrogeny – siła i wytrzymałość

W trakcie ćwiczeń oporowych korzystnie wzrasta poziom testosteronu u mężczyzn. Zapobiega on zanikaniu mięśni, jest odpowiedzialny za powstawanie nowych białek mięśniowych i naprawę uszkodzonych włókien mięśniowych. Testosteron zapewnia wzrost i utrzymanie masy mięśniowej oraz odpowiednią siłę mięśni.

U kobiet natomiast już 30 minut umiarkowanie intensywnych ćwiczeń zwiększa wytwarzanie estrogenów, które poprawiają wchłanianie wapnia przez kości i wzmacniają ich strukturę. Estrogeny przyspieszają metabolizm, dzięki czemu łatwiej jest zachować wysportowaną sylwetkę. Korzyści działania tych dwóch hormonów są wielostronne: silne i dobrze zbudowane mięśnie, trwałe i niepodatne na urazy kości oraz smukła sylwetka.

Odporność i układ krążenia

Aktywność fizyczna wspomaga także działanie układu odpornościowego. Zwiększa ilość krwinek białych odpowiedzialnych za reakcję na chorobę, przyspiesza oczyszczanie błon śluzowych w układzie oddechowym i pokarmowym oraz zmniejsza ich przepuszczalność poprzez obniżenie spoczynkowego wydzielania kortyzolu.

Jest to hormon, który w nadmiarze wydzielany w trakcie stresu może spowodować łatwiejsze wnikanie drobnoustrojów do organizmu i częstsze chorowanie. Ćwiczenia fizyczne temu zapobiegają.

Ćwiczenia usprawniają nasz układ krwionośny, trenują nasze serce i dostarczają więcej krwi do wszystkich tkanek. Trening wytrzymałościowy pozytywnie obniża ciśnienie krwi. W układzie oddechowym zwiększa się powierzchnia wymiany gazów. Lepsze dotlenienie równa się lepsze funkcjonowanie.

Mózg, koncentracja i nastrój

Wraz z treningiem poprawia się koncentracja i pamięć, nasz układ nerwowy szybciej odpoczywa i szybciej się regeneruje. Nasz sen ma lepszą jakość i efektywność. Dzięki regularnym treningom nastrój się polepsza i zmniejsza się poziom lęku.

Osoby trenujące charakteryzują się lepszą organizacją czasu, większą motywacją do działania i efektywnością oraz silniejszym zaangażowaniem.

Regularność treningów zapewnia im szybszą regenerację po pracy oraz spokojniejszy i zdrowszy sen, a dzięki temu większą pomysłowość i elastyczność psychiczną. Aktywność fizyczna powoduje, że dbamy o lżejszą i zdrowszą dietę, czego naturalną konsekwencją jest sprawniejsze i mniej ociężałe ciało. Wyspani, odprężeni i lżejsi amatorzy ruchu mają dobry nastrój i pozytywne relacje międzyludzkie.

Ćwiczenia motywują do pokonywania słabości, stawiania sobie nowych wyzwań i celów oraz pobudzają chęć rywalizacji. Są drogą do dobrego samopoczucia fizycznego, ale także do poprawy dobrostanu psychicznego. Sprawność fizyczna daje poczucie wpływu na siebie i swoje ciało, podnosi samoocenę i zwiększa pewność siebie.

Nie jest więc przesadą, gdy słyszysz hasło: sport to zdrowie!