Rozpoznawanie zaburzeń odżywiania i proces zdrowienia

Spis treści

1. Czym są zaburzenia odżywiania?
2. Przyczyny zaburzeń odżywiania
3. Jakie są objawy zaburzonego odżywiania się?
4. Jak walczyć z zaburzeniami odżywiania?

Czym są zaburzeń odżywiania?

Zaburzenia odżywania to zaburzenia psychiczne, które wymagają specjalistycznego leczenia. Współcześnie słyszymy o nich coraz więcej – rzadko kiedy określenie anoreksja czy bulimia wymaga wyjaśnienia. Wymienione problemy są najbardziej znane w tej grupie, ale nie są jedyne – w specjalistycznych klasyfikacjach wyróżniono ich zdecydowanie więcej.

Zaburzenia odżywiania mogą dotyczyć osób w każdym wieku, jednakże najczęściej spotykane są u nastolatków oraz młodych dorosłych. Problem ten dotyka przede wszystkim kobiet. Do zaburzeń odżywania, wg klasyfikacji ICD 10, należą:

• Jadłowstręt psychiczny (anorexia nervosa)
• Jadłowstręt psychiczny atypowy
• Żarłoczność psychiczna (bulimia nervosa)
• Atypowa żarłoczność psychiczna
• Przejadanie się związane z innymi czynnikami psychologicznymi
• Wymioty związane z innymi czynnikami psychologicznymi
• Inne zaburzenia odżywiania się
• Zaburzenia odżywiania się, nie określone

Przyczyny zaburzeń odżywiania

Do dziś nie określono jednoznacznie, co odpowiada za pojawianie się zaburzeń odżywiania. Wiadomo jednak, że u osób, których bliski krewny cierpiał na zaburzenia odżywiania, ryzyko pojawienia się tego schorzenia jest nawet dwunastokrotnie wyższe. Większą tendencję do zapadnięcia na takie zaburzenia mają również m.in. te osoby, które w dzieciństwie były nadmiernie kontrolowane przez swoich rodziców lub których rodzice za bardzo skupiali się na masie ciała, swojej i dziecka. Wpływ na pojawianie się tych zaburzeń mają też w dużej mierze media, które kreują na ludzi sukcesu wyłącznie osoby szczupłe, czasami wręcz wychudzone. Taki przekaz, obniża poczucie własnej wartości i pewności siebie- zwłaszcza młodym ludziom.

Jakie są objawy zaburzonego odżywiania się?

• ogólne zmiany w zachowaniu
• częste narzekanie na swój wygląd
• bezpośrednie wpływanie myśli na temat wyglądu na nastrój
• stałe porównywanie siebie do innych
• pogardliwe i lekceważące odnoszenie się wobec samego siebie
• szukanie stałej otuchy odnośnie swojego wyglądu
• ciągłe rozmowy na temat diety
• częste odczuwanie smutku, niepokoju, niska samoocena
• obsesja utrzymania niskiej masy ciała w celu zwiększenia osiągnięć w sporcie, aktorstwie czy modelingu
• zwiększenie samowystarczalności, niechętne proszenie o pomoc
• uczucie pełności
• uczucie zimna, słabość, zmęczenie
• sine dłonie i stopy
• stosowanie diet lub chaotyczne spożywanie jedzenia
• stosowanie głodówek, „rzucanie się” na jedzenie, pomijanie posiłków
• nadmierne ćwiczenia fizyczne
• noszenie zbyt obszernych ubrań
• odczuwanie negatywnych emocji wobec siebie i swojego ciała
• unikanie spotkań towarzyskich
• spożywanie tylko i wyłącznie przygotowanego przez siebie jedzenia.

Jak walczyć z zaburzeniami odżywiania?

Najważniejszy w leczeniu zaburzeń odżywiania jest czas- czyli jak najszybsze rozpoczęcie terapii. Im dłużej trwają, tym trudniejsze jest ich leczenie. Za najbardziej skuteczne terapie uważa psychoterapię dynamiczną, poznawczo-behawioralną oraz systemową (tzw. rodzinną). Podstawą udanego leczenia jest uświadomienie sobie przez chorego, że cierpi na dane zaburzeniu odżywiania. Gdy je zauważy, sam lub z pomocą innych, będzie gotowy uczciwie podjąć się terapii i skupić na swoich problemach. W efekcie, będzie miał możliwość lepiej przyjrzeć się sobie i znaleźć powody niszczącego, autodestrukcyjnego działania, które podejmuje. Oprócz wsparcia terapeuty, nie zapominajmy o roli bliskich, których chory darzy zaufaniem. Kontakt z nimi również ma znaczenie w procesie leczenia. Wartościowe jest także posiadanie osoby, pełniącej rolę wzorca, swoistego “drogowskazu”. Mowa tu o wskazaniu drogi do normalności w odżywianiu się, ale też w myśleniu o sobie i swoim ciele. Ważne, by była to droga bez oceniania, wypełniona wskazówkami dotyczącymi jadłospisu i wsparcia psychicznego.