Kiedy dziecko powinno zacząć siadać, raczkować i chodzić? Kamienie milowe rozwoju ruchowego

Spis treści

1. Rozwój ruchowy – dlaczego to takie ważne?
2. Co się dzieje w ciele dziecka?
3. Kiedy dziecko powinno osiągnąć kamienie milowe?
4. Jak wspierać prawidłowy rozwój naszego maluszka?
5. Kiedy zgłosić się z dzieckiem do fizjoterapeuty?
6. Na co uważać przy rozwoju ruchowym dziecka?
7. Kamienie milowe rozwoju ruchowego. Podsumowanie

Rozwój ruchowy – dlaczego to takie ważne?

Rozwój ruchowy to nie tylko kwestia sprawności. To fundament dla całego rozwoju dziecka – wpływa na kształtowanie się mózgu, zdolności poznawczych, koordynacji, a nawet mowy. Pominięcie pewnych etapów rozwoju może w przyszłości skutkować problemami z koncentracją, równowagą czy nauką pisania.

Rodzice często porównują swoje dzieci z innymi – a prawda jest taka, że każde dziecko rozwija się w swoim tempie. Ważniejsze od samej daty osiągnięcia kamienia milowego jest jakość ruchu i kolejność etapów.

Co się dzieje w ciele dziecka?

Rozwój ruchowy przebiega zgodnie z zasadą „od góry do dołu” (najpierw głowa, potem tułów, nogi) i „od środka na zewnątrz” (najpierw kontrola tułowia, potem kończyn). To oznacza, że dziecko najpierw uczy się stabilizować głowę, potem siedzieć, następnie raczkować i chodzić.

• Układ nerwowy – dojrzewa, tworząc coraz bardziej precyzyjne połączenia.
• Mięśnie – wzmacniają się etapami – najpierw szyja i obręcz barkowa, potem mięśnie brzucha, grzbietu i nóg.
• Koordynacja – rozwija się dzięki powtarzaniu ruchów i eksploracji otoczenia.

Kiedy dziecko powinno osiągnąć kamienie milowe?

Poniżej przedstawione są orientacyjnie widełki czasowe (mogą różnić się o 1-2 miesiące):

1. unoszenie głowy: około 2-3 miesiąc życia;
2. obracanie się z pleców na brzuch: 4-6 miesiąc;
3. asymetryczny podpór na nadkłykciu przyśrodkowym: 4-5 miesiąc;
4. podpór na prostych rękach: 5-6 miesiąc;
5. czołganie i pełzanie: 7 miesiąc;
6. siad skośny: 7-8 miesiąc;
7. czworakowanie: 8-9 miesiąc;
8. wstawanie: 8-9 miesiąc;
9. chodzenie bokiem (przy meblach): 11 miesiąc;
10. samodzielne chodzenie: 14-16 miesiąc.

Jeśli dziecko osiąga kamienie milowe nieco wcześniej lub później, ale w bardzo dobrej jakości – są to ruchy płynne oraz symetryczne – zazwyczaj nie ma powodów do obaw.

Jak wspierać prawidłowy rozwój naszego maluszka?

Rodzice mają ogromny wpływ na to, jak dziecko przechodzi kolejne etapy w rozwoju. Oto kilka wskazówek dla wszystkich opiekunów:

• Czas na brzuszku (tummy time) – już od pierwszych dni warto kłaść maluszka na brzuszku, by wzmacniało sobie mięśnie szyi i obręczy barkowej.
• Bezpieczna przestrzeń eksploracji – pozwól dziecku leżeć, turlać się, raczkować po podłodze zamiast spędzać większość czasu w leżaczku czy wózku.
• Zabawa zamiast pośpiechu – nie sadzaj dziecka, zanim samo nie opanuje tej umiejętności. Nie ucz chodzić za rączki, jeśli maluch nie jest jeszcze gotowy.
• Różnorodne bodźce – tunele do raczkowania, tory przeszkód (wałeczki, poduszki), zabawki zachęcające do sięgania, mata edukacyjna – to świetne narzędzia rozwoju.

Kiedy zgłosić się z dzieckiem do fizjoterapeuty?

Należy się umówić na konsultację z fizjoterapeutą, jeśli twoje dziecko:

• nie unosi głowy do 3. miesiąca;
• nie obraca się na brzuch do 6-7. miesiąca;
• nie siedzi samodzielnie do 10. miesiąca;
• nie raczkuje ani nie próbuje się przemieszczać do 12. miesiąca;
• nie chodzi samodzielnie do 18. miesiąca;
• ruchy dziecka są wyraźnie asymetryczne (obrót przez jeden bok, pełzanie tylko z użyciem jednej nogi i ręki).

Wczesna diagnoza pozwala szybko wyjść z problemów ruchowych poprzez wprowadzenie stymulacji nerwowej oraz proste ćwiczenia. Unikniemy także poważniejszych problemów w przyszłości dziecka.

Warto zawsze skonsultować się z fizjoterapeutą, choćby po to by mógł ocenić prawidłowy rozwój dziecka.

Na co uważać przy rozwoju ruchowym dziecka?

Rodzice często zanim udadzą się na konsultację do specjalisty, szukają informacji sami, na własną rękę, w sieci. Każdy maluszek rozwija się w swoim tempie, w swojej jakości ruchu. Dzięki wizycie u fizjoterapeuty opiekunowie dzieci dostają pełne wytłumaczenie „co jest po kolei”, czy i ewentualnie co dzieje się niepokojącego z punktu widzenia rozwoju dziecka i nad czym trzeba pracować.

Najważniejsze, aby rodzic zrozumiał w czym tkwi problem. Tak więc:

• nie porównuj dziecka do innych – tempo rozwoju jest indywidualne;
• nie przyśpieszaj poszczególnych etapów – sadzanie dziecka z poduszkami czy chodziki nie przyśpieszą rozwoju, a wręcz mogą zaszkodzić;
• nie ignoruj intuicji – jeśli czujesz, że coś jest nie tak, lepiej skonsultować to ze specjalistą;
• nie polegaj tylko na internetowych poradach – każde dziecko wymaga indywidualnej oceny.

Kamienie milowe rozwoju ruchowego. Podsumowanie

Kamienie milowe to naturalna mapa rozwoju dziecka – pokazują, jak krok po kroku dojrzewa jego ciało i układ nerwowy. Najważniejsze by maluch miał czas i przestrzeń, by odkrywać świat w swoim rytmie.

Warto wprowadzić do codziennej rutyny 15 minut swobodnej zabawy dziecka na podłodze – bez poduszek, krzesełek, chodzików. To najlepsza inwestycja w zdrowy rozwój ruchowy. Bo najpiękniejsze pierwsze kroki to te, które dziecko zrobi samo – wtedy, gdy jest naprawdę na to gotowe.