Ogranicz spożycie alkoholu

Spis treści

1. Alkohol jako silny czynnik rakotwórczy
2. Mechanizmy kancerogennego działania alkoholu
3. Ryzyko, którego można uniknąć
4. Alkohol i palenie papierosów – szczególnie groźne połączenie

Alkohol jako silny czynnik rakotwórczy

Jednym z najpoważniejszych zagrożeń wynikających ze spożywania alkoholu jest jego rola w zwiększaniu ryzyka zachorowania na nowotwory złośliwe. Już w 1988 roku Międzynarodowa Agencja Badań nad Rakiem (ang. International Agency for Research on Cancer) sklasyfikowała alkohol jako silny czynnik rakotwórczy. W badaniach epidemiologicznych wykazano, że regularne spożywanie alkoholu znacząco podnosi ryzyko rozwoju takich nowotworów, jak: rak jamy ustnej, gardła, krtani, przełyku, jelita grubego, odbytnicy, wątroby oraz rak piersi u kobiet. Szacuje się, że w Polsce, w 2016 roku, ponad 7200 przypadków nowotworów złośliwych było bezpośrednio związanych z konsumpcją alkoholu, z czego blisko 2600 stanowiły zachorowania u kobiet (3,4% wszystkich zachorowań), a 4650 przypadków dotyczyło mężczyzn (6% wszystkich zachorowań). Szczególnie wysoki wskaźnik dotyczył nowotworów jamy ustnej i gardła, jak również raka piersi, na który spożycie alkoholu wpływa wyjątkowo często u kobiet. Rak piersi, będący najczęstszym nowotworem złośliwym występującym u kobiet, wykazuje silny związek z konsumpcją alkoholu. Nawet niskie i umiarkowane spożycie alkoholu zwiększa ryzyko zachorowania na ten rodzaj nowotworu, przy czym ryzyko to rośnie proporcjonalnie do ilości spożywanego alkoholu. Alkohol wpływa na poziom hormonów, takich jak estrogen, których podwyższony poziom jest związany z wyższym ryzykiem rozwoju raka piersi.

Mechanizmy kancerogennego działania alkoholu

Alkohol wywiera swoje działanie rakotwórcze na organizm poprzez kilka mechanizmów. Przede wszystkim jego metabolit, aldehyd octowy, który powstaje w organizmie podczas rozkładu alkoholu, ma działanie rakotwórcze – może uszkadzać DNA i zakłócać procesy naprawcze w komórkach. Spożywanie alkoholu może również osłabiać układ odpornościowy, oraz prowadzić do zaburzeń w gospodarce hormonalnej organizmu, co również stanowi dodatkowe czynniki ryzyka.

Ryzyko, którego można uniknąć

Alkohol jest jednym z czynników ryzyka, na który z reguły mamy pełny wpływ. Ryzyko zdrowotne związane z alkoholem wzrasta wraz z ilością spożywanego alkoholu, dlatego WHO zaleca maksymalne ograniczenie jego konsumpcji lub całkowitą abstynencję. Co istotne, każda ilość alkoholu, nawet niewielka, może powodować szkody zdrowotne – im większa ilość alkoholu, tym większe ryzyko dla zdrowia. Standardowa porcja alkoholu, zawierająca 10-12 gramów czystego alkoholu, występuje w różnych napojach, takich jak piwo (280–330 ml), wino (100–120 ml) czy wódka (30–40 ml). Należy pamiętać, że porcja standardowa to jednostka ułatwiająca ocenę spożycia alkoholu zawartego w różnego rodzaju napojach alkoholowym. W żadnym razie nie należy rozpatrywać jej jako porcja zalecena lub rekomendowana – nie ma bezpiecznej dla zdrowia ilości alkoholu – podobnie, jak w przypadku tytoniu – nie ma bezpiecznej dla zdrowia liczby wypalanych papierosów. Najbardziej pożądana ze zdrowotnego punktu widzenia jest abstynencja alkoholowa.

Alkohol i palenie papierosów – szczególnie groźne połączenie

Szczególnie niebezpieczne jest jednoczesne łączenie picia alkoholu z paleniem tytoniu, co niestety jest częstym zjawiskiem. Osoby, które jednocześnie piją i palą, są narażone na wyższe ryzyko rozwoju nowotworów głowy i szyi. Alkohol zwiększa przepuszczalność błon śluzowych, co ułatwia przenikanie szkodliwych substancji zawartych w dymie tytoniowym zawierającym ponad 8 tysięcy związków i pierwiastków chemicznych, z których ponad 80 to silne kancerogeny. Dlatego osoby, które piją i palą, są szczególnie zagrożone wystąpieniem nowotworów taki jak m.in. rak jamy ustnej, gardła i krtani.