Najczęstsze błędy, które prowadzą do otyłości
Spis treści
- Najczęstsze błędy, które prowadzą do otyłości
- Świadome jedzenie na co dzień
- Aktywność fizyczna
- Czynniki pośrednie
- Podsumowanie
Najczęstsze błędy, które prowadzą do otyłości
Cytując stanowisko Polskiego Towarzystwa Leczenia Otyłości, choroba otyłościowa to „choroba przewlekła, bez tendencji do samoistnego ustępowania i ze skłonnością do nawrotów, prowadząca do wielu niekorzystnych konsekwencji, zarówno zdrowotnych, jak i psychologicznych, społecznych, a także ekonomicznych”.
Bezpośrednią przyczyną rozwoju otyłości jest dodatni bilans energetyczny – to znaczy podaż kalorii przewyższa ich wydatkowanie. Nie znaczy to oczywiście, że choroba otyłościowa jest wynikiem jedynie nieprawidłowego stylu życia. Zalecenie choremu tylko diety i zwiększenia aktywności fizycznej u większości chorych nie doprowadzi do wyleczenia.
U podłoża tej choroby leży wiele czynników – począwszy od obciążenia genetycznego, przez czynniki psychologiczne, środowiskowe, rodzinne, hormonalne czy społeczne.
Czy istnieją zatem jakieś proste rozwiązania, które możemy wdrożyć w życiu codziennym, by zapobiec wystąpieniu otyłości, a może wystarczy wyeliminować złe nawyki, które działają na naszą zgubę?
Świadome jedzenie na co dzień
Wszyscy wiemy jak niekorzystny wpływ na bilans energetyczny i utrzymanie docelowej masy ciała mają słodycze. Każdy z pewnością słyszał jak zgubne potrafią być słodkie napoje. W kwestii soków owocowych opinie bywają sprzeczne – niektórzy uważają je za świetne źródło witamin. Musimy jednak pamiętać, że wypijając szklankę soku dostarczamy sobie również solidną porcję cukrów prostych oraz kalorii, a wyciskając z owoców sok, pozbawiamy się tego co w owocach najcenniejsze – błonnika. Może zatem lepiej pragnienie gasić wodą, a owoce zjadać w całości, ze wszystkimi wartościowymi składnikami w nich zawartymi?
Warto zwrócić uwagę na spożycie kwasów tłuszczowych typu trans, czyli nienasyconych kwasów tłuszczowych zawierających wiązanie w konfiguracji trans, które są szkodliwe dla naszego zdrowia. Powinny one dostarczać mniej niż 1% spożywanych kalorii, ponieważ bardzo niekorzystnie wpływają na profil lipidowy powodując wzrost poziomu „złego” cholesterolu LDL. Zawarte są głównie w produktach pochodzenia zwierzęcego oraz w przemysłowo utwardzonych tłuszczach – np. gotowych słodyczach, serach topionych czy daniach typu „fix”, dlatego tak istotne jest czytanie etykiet produktów spożywczych.
Zdrowa dieta to nie tylko kontrola liczby spożywanych kalorii. Należy zadbać o różnorodność składników w niej zawartych. Ważne, aby była zbilansowana – to znaczy zawierała wszystkie makro i mikroskładniki w odpowiednich ilościach i proporcjach.
Godziny posiłków również mają wpływ na to, co dzieje się z naszym metabolizmem. Nie od dziś wiadomo, jak istotne dla zdrowia jest spożywanie śniadań. W badaniach naukowych wykazano, że omijanie tego posiłku może sprzyjać wyższym poziomom cukru po kolejnych posiłkach w pozostałej części dnia, zarówno u osób zdrowych jak i tych chorujących na cukrzycę typu 2.
Nie bez znaczenia jest też to, z kim celebrujemy posiłki, czy jemy sami czy w towarzystwie. Już wiele lat temu udowodniono naukowo, że wspólne, rodzinne spożywanie posiłków sprzyja utrzymaniu prawidłowej masy ciała wśród dzieci i młodzieży, pozwala na kształtowanie prawidłowych nawyków żywieniowych, a tym samym chroni przed występowaniem nadwagi i otyłości.
Aktywność fizyczna
Warto wiedzieć, że zarówno World Health Organization (WHO), Polskie Towarzystwo Leczenia Otyłości (PTLO) jak i Polskie Towarzystwo Diabetologiczne (PTD) zalecają minimum 150 minut aktywności fizycznej o umiarkowanej intensywności tygodniowo. Oznacza to co najmniej 30 min aktywności dziennie, przez 5 dni w tygodniu.
Większość osób aktywnych zawodowo nie ma wystarczająco dużo czasu, aby codziennie uprawiać sport. Warto skorzystać z paru trików, które pozwolą zwiększyć aktywność bez dodatkowych nakładów czasowych.
PTLO proponuje, by zamiast windy korzystać ze schodów, do pracy podróżować komunikacją miejską i wysiadać kilka przystanków przed miejscem docelowym lub parkować kilka przecznic dalej. Jeśli nasza praca wymaga wielu rozmów telefonicznych, może nic nie stoi na przeszkodzie, by wykonywać je jednocześnie spacerując po biurze?
Czynniki pośrednie
Istnieje wiele czynników, które wpływają w sposób pośredni na utrzymanie prawidłowej masy ciała. Na przykład:
- deficyt snu będzie sprzyjał zaburzeniom metabolicznym, może zwiększać apetyt i prowadzić do rozwoju nadwagi;
- sytuacje stresowe, w niektórych przypadkach, mogą nasilać chęć podjadania;
- brak zachowanego work-life balance będzie prowadził do tego, że zabraknie nam czasu na przygotowywanie prawidłowych posiłków czy aktywność fizyczną.
Podsumowanie
Istnieje grupa czynników, na które nie mamy wpływu – na przykład wiek, genetyka, choroby towarzyszące, wywiad rodzinny, a które w dużym stopniu będą determinowały naszą skłonność do rozwoju otyłości. Jednak wiele sytuacji jest od nas zależnych, możemy je modyfikować i sprawić by nasze złe nawyki przestały nam szkodzić.
