Nie pal papierosów. Nie używaj nowych wyrobów nikotynowych

Spis treści

1. Jak często sięgamy po papierosy
2. Nowe wyroby nikotynowe – tytoń podgrzewany, e-papierosy
3. Skutki zdrowotne
4. Gdzie szukać pomocy

Jak często sięgamy po papierosy

Według szeregu publikacji naukowych, badań sondażowych i analiz, obecnie w Polsce codziennie po papierosy sięga około 25% dorosłych. Istnieją dowody naukowe, że odsetek ten może być wyższy, sięgający blisko 29%. Według danych Eurobarometru 2021 obecnie papierosy pali 26% dorosłych Polek i Polaków, przy niższej średniej dla krajów Unii Europejskiej (UE) - 23%. W Polsce, zdecydowanie częściej po papierosy sięgają mężczyźni niż kobiety – odpowiednio 32% vs. 20%. Zdecydowanie największe zainteresowanie papierosami tradycyjnymi widoczne jest w grupie wiekowej 40-54 lata, w której aż 33% obecnie pali papierosy (dla porównania w grupie wiekowej 25-39 lata odsetek ten wynosi 22%, a w grupie 55+ 27%).

Niestety, palenie papierosów tradycyjnych jest również problemem wśród polskiej młodzieży. Według najnowszych danych pochodzących z badania Global Youth Tobacco Survey, w 2022 17,1% polskich uczniów w wieku 13-15 lat używało jakichkolwiek wyrobów tytoniowych, a 11,7% paliło papierosy tradycyjne.

Nowe wyroby nikotynowe – tytoń podgrzewany, e-papierosy

Tak zwane nowe wyroby nikotynowe stają się coraz bardziej popularne w Polsce, w szczególności wśród młodzieży i młodych dorosłych. Według danych Eurobarometru, 6% dorosłych Polek i Polaków przynajmniej raz w życiu użyło e-papierosa (średnia dla krajów UE – 14%). Wyroby te były najbardziej popularne w grupie wiekowej 15-24 lata, gdzie aż 21% badanych użyło ich co najmniej raz. W przypadku tytoniu podgrzewanego 4% dorosłych użyło tego wyrobu co najmniej raz (średnia dla krajów UE – 6%). Podobnie, jak w przypadku e-papierosów, tytoń podgrzewany jest najbardziej popularny w najmłodszych grupach wiekowych, gdzie przynajmniej raz użyło go 9% badanych (grupa wiekowa 15-24 lata). Cechą wspólną dla e-papierosów i tytoniu podgrzewanego jest również znacząca popularność tych wyrobów wśród osób palących już papierosy tradycyjne, co może wynikać z błędnego przekonania dotyczącego łatwiejszego rzucenia palenia dzięki użyciu nowych wyrobów nikotynowych. Obecnie nie dysponujemy silnymi dowodami naukowymi, które potwierdzałyby tą teorię. Dodatkowo, badania naukowe dowodzą, że nowe wyroby nikotynowe stanowią częsty wstęp do palenia papierosów tradycyjnych, a osoby które usiłują rzucić palenie z pomocą e-papierosów i/lub tytoniu podgrzewanego, niejednokrotnie stają się podwójnymi bądź potrójnymi użytkownikami tych wyrobów (palą papierosy i jednocześnie używają jeden z nowych wyrobów nikotynowych, bądź obydwa). Nowe wyroby nikotynowe są wyjątkowo popularne wśród polskiej młodzieży. W 2022 r. e-papierosów używało ponad 22% chłopców i dziewcząt w wieku 13-15 lat. W przypadku tytoniu podgrzewanego odsetek ten wynosił 10%.

Skutki zdrowotne

Każdy z nas słyszał o tym, że palenie papierosów szkodzi. Dysponując jednak tak silnymi i licznymi dowodami naukowymi na szkodliwość dymu tytoniowego, to stwierdzenie wydaje się być dalece niewystarczające – palenie papierosów dewastuje nasze zdrowie. Co więcej, bierne narażenie na dym tytoniowy (np. podczas przebywania w pobliżu osoby palącej) jest dla nas również wyjątkowo szkodliwe. Dym tytoniowy przyczynia się do szeregu bardzo poważnych chorób, m.in. do chorób serca – 2-4 krotnie większe ryzyko choroby niedokrwiennej serca, w porównaniu z osobami niepalącymi; do udarów mózgu (nawet 4 krotnie wyższe ryzyko niż u niepalących); czy do chorób nowotworowych – w Polsce, narażenie na dym tytoniowy odpowiada za około 2/3 wszystkich zgonów nowotworowych.

W przypadku nowych wyrobów nikotynowych, niebezpieczne jest m.in. narażenie na bardzo wysokie dawki nikotyny, która wykazuje silnie uzależniający charakter. Ponadto, w przypadku dzieci i młodzieży nikotyna dostarczana z podgrzewanego tytoniu czy e-papierosów wpływa negatywnie na rozwój układu nerwowego.

Gdzie szukać pomocy

Należy podkreślić, że uzależnienie od nikotyny jest jednostką chorobową, której leczenie może być wsparte użyciem przebadanych i sprawdzonych leków, dostępnych również w Polsce (dostępne są leki bez recepty i na receptę). Jeśli chcesz rzucić palenie, lub zrezygnować z e-papierosów i/lub tytoniu podgrzewanego i potrzebujesz wsparcia, zapytaj swojego lekarza POZ (Podstawowej Opieki Zdrowotnej, lekarz rodzinny) o pomoc. Możesz również skorzystać z bezpłatnej pomocy specjalistów z Ogólnopolskiej Telefonicznej Poradni Pomocy Palącym działającej przy Narodowym Instytucie Onkologii. Bezpłatny nr telefonu: 801-108-108, czynny pn. – pt.  9:00 - 21:00, sob. 9:00 - 15:00.

Możesz również skontaktować się przez formularz online, na stronie internetowej: www.jakrzucicpalenie.pl (możliwość konsultacji on-line).