Placówki, w których wykonasz badania endoskopowe
Czym jest kolonoskopia?
Kolonoskopia to badanie endoskopowe całego jelita grubego i jego śluzówki. Wykonuje się je za pomocą giętkiego endoskopu (zwanego kolonoskopem) wyposażonego w kamerę połączoną z torem wizyjnym, co pozwala lekarzowi oglądać od wewnątrz całe jelito grube, od odbytu, przez esicę i okrężnicę, aż do jego początkowego odcinka. Podczas badania lekarz może wprowadzić specjalne narzędzia przez kanał roboczy we wnętrzu kolonoskopu, aby w ramach tej samej procedury pobrać wycinki lub wykonać drobne zabiegi, np. usunąć polipy, jeśli jest to medycznie uzasadnione.
Rak jelita grubego jest drugim, po raku płuca, nowotworem wśród wszystkich zachorowań w polskiej populacji. Na nowotwór jelita grubego zapada w Polsce około 18 tysięcy osób rocznie.
Możliwość oceny błony śluzowej jelita grubego, pobrania wycinków lub usunięcia polipów podczas tego samego badania sprawia, że kolonoskopia jest obecnie uznawana za najskuteczniejsze badanie przesiewowe w profilaktyce raka jelita grubego.
W PZU Zdrowie wiemy, że za statystyką stoi konkretny pacjent, który często odkłada badanie z obawy przed bólem lub dyskomfortem. Dlatego już od pierwszego kontaktu, przez przygotowanie, aż po opiekę po zakończeniu badania dbamy zarówno o bezpieczeństwo jak i komfort pacjenta.
Dlaczego proponujemy kolonoskopię?
Badanie umożliwia diagnozowanie zmian chorobowych jelita grubego, między innymi zmian nowotworowych i przednowotworowych, w tym zmian we wczesnym stadium ich rozwoju. Jeśli lekarz stwierdzi zmiany, których charakter wymaga dalszej diagnostyki, pobierze z nich wycinki. Badanie histopatologiczne usuniętych tkanek pozwala ustalić rozpoznanie i dalsze postępowanie. Wykrycie nowotworu jelita grubego we wczesnym stadium pozwala szybciej wdrożyć odpowiednie leczenie, co ma istotne znaczenie dla skuteczności terapii.
Podczas kolonoskopii istnieje również możliwość zlokalizowania polipów i ich usunięcia, o ile jest to medycznie uzasadnione. Jeśli z powodu rozmiaru lub kształtu polipa nie uda się go usunąć, lekarz ustali z Tobą dalszy plan działania.
Kolonoskopia umożliwia również diagnozowanie innych zmian chorobowych jelita grubego, w tym uchyłków, stanów zapalnych błony śluzowej jelita, zmian naczyniowych i niedokrwiennych błony śluzowej, zwężeń oraz owrzodzeń.
Inne badania diagnostyczne jelita grubego, w tym badania obrazowe, nie umożliwiają jednoczesnej bezpośredniej oceny śluzówki i możliwości pobrania wycinków i nie są alternatywą dla kolonoskopii.
Kolonoskopia jest jedynym badaniem umożliwiającym jednoczesną bezpośrednią ocenę błony śluzowej jelita grubego, pobranie wycinków do badania histopatologicznego oraz usunięcie niektórych polipów. Odstąpienie od kolonoskopii, jeśli jest medycznie uzasadniona, może utrudnić ustalenie rozpoznania i wdrożenie odpowiedniego postępowania terapeutycznego, co może pogorszyć stan zdrowia.
Wskazania i przeciwwskazania do kolonoskopii. Kiedy należy wykonać badanie?
- bez objawów klinicznych sugerujących nowotwór jelita grubego,
- które nie miały wykonanej kolonoskopii w przeciągu ostatnich 10 lat,
- oraz spełniają kryterium wiekowe;
- 50-65 lat lub
- 40-49 lat posiadające krewnego pierwszego stopnia, u którego rozpoznano nowotwór jelita grubego.
- zapalenie otrzewnej,
- ostre zapalenie uchyłków jelita,
- piorunujące zapalenie jelita grubego,
- perforacja jelita.
- ciężkie choroby takie jak np: ciężka niewydolność serca, niewydolność oddechowa, ostry zespół wieńcowy,
- tętniak rozwarstwiający aorty brzusznej,
- zaburzenia krzepnięcia krwi lub przyjmowanie leków zmniejszających krzepliwość krwi, jeśli mogą zwiększyć ryzyko krwawienia,
- ciąża.
Jeśli masz wątpliwości, czy w Twoim przypadku badanie można wykonać bezpiecznie, skonsultuj to z lekarzem podczas rejestracji. Nasz personel pomoże ocenić sytuację i - jeśli trzeba - zaproponować odpowiednie przygotowanie.
Jak się przygotować do kolonoskopii? Przewodnik krok po kroku
Kolonoskopia jest badaniem, które wymaga odpowiedniego przygotowania. Odpowiednie przygotowanie pacjenta do kolonoskopii istotnie zmniejsza ryzyko powikłań i w dużej mierze decyduje o tym, czy lekarz będzie mógł dokładnie ocenić błonę śluzową jelita grubego. Śluzówka jelita jest dobrze widoczna tylko wtedy, gdy jelito jest dokładnie oczyszczone. Zalegające resztki pokarmowe i masy kałowe uniemożliwiają ocenę śluzówki i badanie nie może być wykonane.
Informacje o tym jak przygotować się do kolonoskopii, przekaże Ci lekarz kierujący na badanie. Przy rejestracji w PZU Zdrowie otrzymasz szczegółowe, indywidualnie dopasowane wytyczne, krok po kroku, bez niejasności.
Jeśli przyjmujesz leki na stałe, to musisz wiedzieć kiedy przed badaniem zażyć ostatnią dawkę. Niektóre leki np. rozrzedzające krew mogą wymagać zmiany na inne. Informacji na ten temat udzieli Ci lekarz kierujący na badanie. Na badanie zabierz ze sobą wyniki wcześniejszych badań oraz listę przyjmowanych leków.
Dieta przed kolonoskopią
Przygotowanie dietetyczne zacznij około 4 dni przed badaniem. W tym czasie unikaj produktów, które zawierają pestki i nasiona, np.pieczywa z ziarnami, owoców i warzyw z drobnymi pestkami oraz czerwonych buraków, które mogą zabarwić śluzówkę i utrudnić ocenę obrazu podczas badania. Jedz tylko produkty o niskiej zawartości błonnika, które są lekkostrawne i nie zalegają długo w przewodzie pokarmowym. W tych dniach nie możesz jeść pokarmów, które utrudniają przygotowanie do kolonoskopii czyli tłustych ani smażonych potraw, twardego mięsa, surowych warzyw, kukurydzy (także popcornu), fasoli, groszku, brokułów, kapusty, sałaty, owoców z pestkami (np. winogron, kiwi, truskawek) lub skórkami, owoców suszonych, orzechów, ziaren (np. pestek dyni, słonecznika).
| Dozwolone | Zakazane |
|---|---|
| Białe pieczywo, bułki bez ziaren | Pieczywo i wyroby cukiernicze z ziarnami (słonecznik, siemię lniane, mak, sezam) |
| Jasny ryż, makaron pszenny | Owoce i warzywa z pestkami (np. winogrona, kiwi, truskawki, maliny, porzeczki, figi, winogrona, kiwi, pomidory, ogórki) |
| Gotowane chude mięso i ryby | Tłuste, smażone potrawy |
| Klarowne buliony i soki | Produkty intensywnie zabarwione na czerwono i fioletowo, np. czerwone buraki, soki buraczane, ciemne kisiele |
Dzień przed badaniem możesz zjeść śniadanie, takie samo jak w dniach poprzednich. Od śniadania możesz jedynie pić dowolną ilość niegazowanej wody, herbaty (ale bez mleka czy śmietanki). Ważne jest, aby zachować odpowiednie nawodnienie organizmu. W tym dniu zacznij stosować środek oczyszczający jelito wg zaleceń lekarza.
Uwaga: W dniu badania nie możesz już nic jeść, a informację o tym, czy możesz przyjmować płyny, przekaże Ci lekarz.
Jakie badania krwi przed kolonoskopią są wymagane i dlaczego?
Lekarz, który kieruje Cię na kolonoskopię w znieczuleniu dożylnym, przekaże Ci informacje jak się do niego przygotować. Przed znieczuleniem mogą być potrzebne dodatkowe badania. Zleci je lekarz, który kieruje Cię na badanie endoskopowe. Podstawowe badania to EKG oraz morfologia krwi obwodowej, sód, potas, glukoza i badania krzepliwości krwi (czas protrombinowy, APTT/INR).
Gdzie mogę wykonać kolonoskopię w PZU Zdrowie?
Badanie kolonoskopii wykonujemy w wybranych placówkach PZU Zdrowie w całej Polsce, w komfortowych warunkach i pod opieką doświadczonych endoskopistów.
Przebieg kolonoskopii w PZU Zdrowie
Przed badaniem lekarz przeprowadzi krótki wywiad medyczny, sprawdzi dokumentację medyczną i potwierdzi Twoją zgodę na badanie.
Otrzymasz jednorazową, intymną odzież ochronną. Na początku badania lekarz poprosi Cię o położenie się na leżance na lewym boku. Później zmienisz pozycję na wznak lub na prawym boku.
Po zabezpieczeniu okolicy odbytu żelem znieczulającym lekarz powoli wprowadzi przez odbyt gładki i giętki endoskop o średnicy około 13 mm i stopniowo będzie przesuwał go wzdłuż jelita.
Ponieważ jelito opróżnione do badania jest zapadnięte i jego ścianki przylegają do siebie, trzeba je rozsunąć, aby obejrzeć wnętrze jelita. Dlatego lekarz podczas badania wprowadza przez endoskop powietrze lub dwutlenek węgla pod niewielkim ciśnieniem. Można to odczuwać jako wzdęcie, pociąganie lub pobolewanie, jeżeli badanie jest wykonywane bez znieczulenia.
Endoskop ma kamerę połączoną z torem wizyjnym, która pozwala lekarzowi oglądać obraz wnętrza jelita grubego na monitorze. Przez kanały we wnętrzu endoskopu lekarz może wprowadzić specjalne narzędzia, aby pobrać wycinki lub usunąć polipy.
Miejsca po pobraniu wycinków i usunięciu polipów goją się bardzo szybko. Jeśli z powodu rozmiaru lub kształtu polipa nie uda się go usunąć, lekarz ustali z Tobą dalszy plan działania.
Pod koniec badania lekarz usuwa nadmiar wprowadzonych wcześniej gazów, a uczucie dyskomfortu stopniowo ustępuje w ciągu kilku godzin. Po pobraniu wycinków lub usunięciu polipów może pojawić się ślad krwi.
Wycinki i polipy wydobyte z jelita przekazujemy do oceny patomorfologa. Poinformujemy Cię, gdzie i kiedy odbierzesz wynik badania histopatologicznego. Skonsultuj ten wynik z lekarzem, który się Tobą opiekuje.
Przez całe badanie towarzyszy Ci zespół pielęgniarski, który monitoruje Twój stan i reaguje na każdy sygnał dyskomfortu. Jeśli wybierzesz znieczulenie, dodatkowo opiekuje się Tobą anestezjolog, czuwając nad bezpieczeństwem i parametrami życiowymi przez cały czas trwania badania.
Badanie trwa zwykle od kilkunastu do kilkudziesięciu minut. Czas badania zależy od wielu czynników, między innymi od przygotowania pacjenta, zastosowanego znieczulenia i zakresu badania. Jeśli lekarz pobiera wycinek lub usuwa polipy, czas może się nieznacznie wydłużyć.
Czy kolonoskopia boli? Dostępne opcje znieczulenia
Jeżeli badanie jest wykonywane bez znieczulenia możesz odczuwać dyskomfort związany z wprowadzaniem endoskopu, a następnie wzdęcie, pociąganie lub pobolewanie związane z wprowadzeniem powietrza lub dwutlenku węgla pod niewielkim ciśnieniem i przesuwaniem endoskopu w badanym obszarze.
Obawa przed bólem jest jednym z głównych powodów odkładania badania, dlatego aby ograniczyć możliwe niedogodności badanie może być wykonane w znieczuleniu. W zależności od wskazań i Twoich potrzeb proponujemy znieczulenie miejscowe lub krótkotrwałe znieczulenie dożylne (analgosedację).
| Rodzaj znieczulenia | Charakterystyka i przebieg | Dla kogo? |
|---|---|---|
| Miejscowe (żel znieczulający) | Znieczulenie odbytnicy żelem znieczulającym zmniejsza dyskomfort związany z wprowadzaniem endoskopu do kanału odbytu. | |
| Krótkotrwałe znieczulenie dożylne (analgosedacja) | Dożylne podanie leków uspokajających i przeciwbólowych. Krótkotrwale znoszą czucie bólu i wywołują płytki sen. Pacjent nie odczuwa dyskomfortu i zwykle nie pamięta przebiegu badania. Przez cały czas monitorowane są czynność serca, ciśnienie, tętno i saturacja krwi. | Pacjenci odczuwający silny lęk przed badaniem, którzy potrzebują większego komfortu psychicznego i fizycznego podczas badania. |
| Znieczulenie ogólne | Pacjent wymaga dodatkowego wsparcia oddechowego, co wiąże się z wprowadzeniem do jego dróg oddechowych rurki intubacyjnej lub maski krtaniowej. Pacjent nie czuje bólu i nie pamięta przebiegu badania. | Pacjenci odczuwający silny lęk przed badaniem, wyłącznie w uzasadnionych przypadkach. |
Decyzję o ostatecznym rodzaju znieczulenia podejmuje anestezjolog w dniu badania, po przeprowadzeniu badania i ocenie wyników Twoich badań.
FAQ – najczęstsze pytania o badania endoskopowe
- Co się dzieje, jeśli lekarz znajdzie polipa?
Jeśli podczas kolonoskopii lekarz stwierdzi obecność polipa, ocenia jego wielkość położenie. Jeśli będzie możliwe jego usunięcie lekarz usunie polip na tej samej wizycie, więc nie musisz wracać na kolejny zabieg. Technika usunięcia zależy od wielkości zmiany. Oderwany polip jest ostrożnie wyciągnięty na zewnątrz przy pomocy specjalnych narzędzi wprowadzanych przez kanał roboczy endoskopu. Po usunięciu zmiany lekarz upewni się czy nie ma krwawienia i czy polip został wycięty w całości. Wycinki i polipy usunięte z jelita przekażemy do oceny patomorfologa. Poinformujemy Cię, gdzie i kiedy odbierzesz wynik badania histopatologicznego. Skonsultuj ten wynik z lekarzem, który się Tobą opiekuje.
Po polipektomii otrzymasz od nas jasne zalecenia dotyczące dietyaktywności fizycznej i postępowania w razie wystąpienia niepokojących objawów, Lekarz prowadzący po omówieniu wyniku badania histopatologicznego zdecyduje o dalszym postępowaniu i ewentualnej kontroli kolonoskopowej/ - Czy kolonoskopia jest bezpieczna? Jakie są powikłania?
Tak, kolonoskopia jest badaniem bezpiecznym, tym niemniej jak każde świadczenie zdrowotne niesie za sobą ryzyko powikłań. Mogą one dotyczyć niezawinionego działania diagnostyczno-leczniczego i wystąpić nawet przy zachowaniu najwyższych standardów opieki zdrowotnej. Perforacja, czyli przedziurawienie ściany jelita występuje bardzo rzadko. Może objawiać się silnym bólem brzucha, zatrzymaniem gazów i stolca, gorączką. Wyjątkowo rzadko może dojść do uszkodzenia okolicznych narządów. Krwawienie z jelita grubego może objawiać się krwistą biegunką. Możliwe są reakcje alergiczne oraz inne działania niepożądane zastosowanych produktów leczniczych lub wyrobów medycznych.
Jeśli po zabiegu wystąpią powikłania lub jakiekolwiek niepokojące Cię objawy, szybko skontaktuj się z lekarzem lub zgłoś do najbliższego Szpitalnego Oddziału Ratunkowego. Zabierz ze sobą dokumentację medyczną. - Czy pobieranie wycinków podczas kolonoskopii boli?
Nie. Pobranie wycinka do badania histopatologicznego jest procedurą całkowicie bezbolesną.
- Ile czasu trwa powrót do normy po znieczuleniu ogólnym?
Po badaniu w znieczuleniu ogólnym pozostajesz pod obserwacją pielęgniarską na sali wybudzeń przez około 2 godziny. Mimo że pełne wybudzenie następuje szybko, przez 24 godziny po zabiegu nie powinieneś prowadzić pojazdów, obsługiwać maszyn ani podpisywać ważnych dokumentów, bo resztkowe działanie leków może wpływać na koncentrację. Z placówki musi Cię odebrać osoba pełnoletnia, bez takiej osoby anestezjolog może odmówić podania znieczulenia.
- Jakie opcje znieczulenia mam do wyboru i czy muszę dopłacać?
Do wyboru masz znieczulenie miejscowe, krótkotrwałe znieczulenie dożylne (analgosedcję) oraz znieczulenie ogólne. Jeśli badanie jest realizowane w ramach NFZ lub programu badań przesiewowych i lekarz zakwalifikuje Cię do znieczulenia ogólnego ze względów medycznych, jest ono dla Ciebie w 100% bezpłatne, bo polskie prawo nie pozwala na dopłaty do świadczeń finansowanych przez NFZ. Jeśli nie spełniasz kryteriów kwalifikacji do bezpłatnego znieczulenia, ale chcesz je mieć, możesz wykonać całą procedurę, badanie ze znieczuleniemw pełni prywatnie w PZU Zdrowie.
