Gastroskopia umożliwia diagnozowanie zmian chorobowych górnego odcinka przewodu pokarmowego, między innymi choroby refluksowej przełyku, stanów zapalnych błony śluzowej żołądka, choroby wrzodowej żołądka i dwunastnicy, zakażenia bakterią Helicobacter pylori, żylaków przełyku i żołądka, celiakii oraz zmian nowotworowych we wczesnym stadium ich rozwoju. Jeśli lekarz stwierdzi zmiany wymagające dalszej diagnostyki, pobierze z nich wycinki do badania histopatologicznego. Badanie histopatologiczne pobranych tkanek pozwala ustalić rozpoznanie i dalsze postępowanie. Inne badania diagnostyczne górnego odcinka przewodu pokarmowego, w tym badania obrazowe, np. USG czy RTG, nie umożliwiają jednoczesnej bezpośredniej oceny śluzówki i możliwości pobrania wycinków i nie są alternatywą dla gastroskopii.
Gastroskopia jest jedynym badaniem umożliwiającym jednoczesną bezpośrednią ocenę błony śluzowej i pobranie wycinków do badania histopatologicznego. Odstąpienie od gastroskopii, jeśli jest medycznie uzasadniona, może utrudnić ustalenie rozpoznania i wdrożenie odpowiedniego postępowania terapeutycznego, co może pogorszyć stan zdrowia.
Badanie umożliwia diagnozowanie zmian chorobowych górnego odcinka przewodu pokarmowego, między innymi choroby refluksowej przełyku, stanów zapalnych błony śluzowej żołądka, choroby wrzodowej żołądka i dwunastnicy, zakażenia bakterią Helicobacter pylori, żylaków przełyku i żołądka, celiakii oraz zmian nowotworowych we wczesnym stadium ich rozwojuceliakia (na podstawie wycinków z dwunastnicy).
Podczas gastroskopii możliwe jest pobranie wycinków błony śluzowej żołądka i wykonanie szybkiego testu ureazowego, który umożliwia rozpoznanie zakażenia Helicobacter pylori.
U części pacjentów, zwłaszcza osób młodszych, bez objawów alarmowych, lekarz może rozważyć zastosowanie metod nieinwazyjnych, takich jak test oddechowy czy badanie antygenów H.pylori w kale. O tym, które badanie diagnostyczne jest właściwe w Twoim przypadku, najlepiej zdecyduje lekarz na podstawie badania lekarskiego.
Jeśli masz wątpliwości, czy w Twoim przypadku badanie można wykonać bezpiecznie, skonsultuj to z lekarzem podczas rejestracji. Nasz personel pomoże ocenić sytuację i, jeśli trzeba, zaproponować odpowiednie przygotowanie.
Odpowiednie przygotowanie pacjenta do badania endoskopowego przewodu pokarmowego istotnie zmniejsza ryzyko powikłań i w dużej mierze decyduje o tym, czy lekarz będzie mógł dokładnie ocenić błonę śluzową. Śluzówka przełyku, żołądka i dwunastnicy jest dobrze widoczna tylko wtedy, gdy nie zalega w nich treść pokarmowa. Obecność treści pokarmowej uniemożliwia ocenę śluzówki i badanie nie może być wykonane.
Szczegółowe wytyczne, jak przygotować się do gastroskopii, przekaże Ci lekarz kierujący na badanie. Przy rejestracji otrzymasz od nas pełną, indywidualnie dopasowaną instrukcję, ale poniżej znajdziesz najważniejsze zasady.
Oczyszczanie
Górny odcinek przewodu pokarmowego musi być całkowicie oczyszczony z treści pokarmowej.
Leki
Jeśli przyjmujesz leki na stałe, to musisz wiedzieć, kiedy przed badaniem zażyć ostatnią dawkę. Niektóre leki (np. rozrzedzające krew) mogą wymagać zmiany na inne. Informacji na ten temat udzieli Ci lekarz kierujący na badanie.
Dokumenty
Skompletuj dokumentację z dotychczasowego leczenia i wyniki badań, jeśli poproszono Cię o ich wykonanie przed gastroskopią. Spisz na kartce nazwy stale przyjmowanych leków oraz ich dawki. Te dokumenty weź ze sobą na badanie.
Dieta
8 godzin przed badaniem nie możesz jeść ani pić. W tym czasie nie wolno Ci także palić papierosów ani żuć gumy.
Zmianę nawyków żywieniowych warto wprowadzić już dwa dni przed badaniem, ograniczając potrawy ciężkostrawne, tłuste, wzdymające oraz alkohol.
Jeśli badanie zaplanowane jest na godziny poranne, ostatni lekki posiłek (bez mleka i nabiału) zjedz między 18:00 a 20:00 dnia poprzedniego, a od rana w dniu badania zachowaj całkowicie czczo. Jeśli wizyta wypada po południu, możesz zjeść lekkie śniadanie między 7:00 a 8:00 rano. Pamiętaj jednak, że niezależnie od godziny badania obowiązuje zasada: 8 godzin przed badaniem nie możesz jeść ani pić.
Jeśli przyjmujesz leki na stałe, nie modyfikuj ich dawkowania samodzielnie. Decyzję o ewentualnym odstawieniu zawsze konsultuj z lekarzem prowadzącym lub rodzinnym. Najwięcej uwagi wymagają leki przeciwzakrzepowe i przeciwpłytkowe, ponieważ ich nieprawidłowe odstawienie może zagrażać zarówno powikłaniami zakrzepowo-zatorowymi, jak i nadmiernym krwawieniem podczas biopsji.
Lekarz, który kieruje Cię na gastroskopię w znieczuleniu dożylnym, przekaże Ci informacje jak się do niego przygotować. Przed znieczuleniem mogą być potrzebne dodatkowe badania. Zleci je lekarz, który kieruje Cię na badanie endoskopowe. Podstawowe badania to EKG oraz morfologia krwi obwodowej, sód, potas, glukoza i badania krzepliwości krwi (czas protrombinowy, APTT/INR)
Gastroskopia nie jest badaniem bolesnym. Pobranie wycinków również nie powoduje bólu.
Podczas wprowadzania endoskopu przez usta możesz odczuwać dyskomfort, odruch wymiotny lub wzmożoną potrzebę przełykania śliny, a następnie wzdęcie, pociąganie lub pobolewanie związane z wprowadzeniem powietrza lub dwutlenku węgla pod niewielkim ciśnieniem i przesuwaniem endoskopu w badanym obszarze. Aby ograniczyć możliwe niedogodności badanie może być przeprowadzone w znieczuleniu.
W PZU Zdrowie możesz wykonać gastroskopię w znieczuleniu. W zależności od wskazań i Twoich potrzeb proponujemy znieczulenie miejscowe lub krótkotrwałe znieczulenie dożylne (analgosedację).
| Dozwolone | Zakazane |
|---|---|
| Białe pieczywo, bułki bez ziaren | Pieczywo i wyroby cukiernicze z ziarnami (słonecznik, siemię lniane, mak, sezam) |
| Jasny ryż, makaron pszenny | Owoce i warzywa z pestkami (np. winogrona, kiwi, truskawki, maliny, porzeczki, figi, winogrona, kiwi, pomidory, ogórki) |
| Gotowane chude mięso i ryby | Tłuste, smażone potrawy |
| Klarowne buliony i soki | Produkty intensywnie zabarwione na czerwono i fioletowo, np. czerwone buraki, soki buraczane, ciemne kisiele |
Po miejscowym znieczuleniu gardła, nie jedz i nie pij dopóki nie powróci czucie i odruch połykania. Aby ograniczyć ryzyko zachłyśnięcia, pierwszy łyk wody wypij ostrożnie, dopiero gdy czucie w gardle w pełni powróci. Przejściowa chrypka czy lekkie podrażnienie lub ból gardła wiążą się z przeprowadzonym badaniem i są przemijające.
Po zakończeniu badania w znieczuleniu dożylnym zostaniesz przewieziony do sali obserwacyjnej. Zostaniesz tam do czasu pełnego powrotu świadomości, ustabilizowania się funkcji życiowych i ustąpienia ewentualnych działań ubocznych zastosowanych leków. Czas powrotu świadomości zależy od Twojej reakcji na podane leki, zazwyczaj trwa to kilkanaście minut. Samopoczucie po zabiegu jest najczęściej dobre, ale możesz odczuwać swędzenie nosa i oczu, suchość w jamie ustnej, drapanie w gardle, czasem nadmierne pobudzenie. Część osób odczuwa zawroty głowy, zaburzenia widzenia, mdłości lub może wymiotować. Wszystkie objawy są przejściowe i ustępują samoistnie, najczęściej do godziny po zakończeniu znieczulenia. Po badaniu będziesz potrzebować kogoś, kto odwiezie Cię do domu i pozostanie z Tobą do rana dnia następnego. Ze względu na utrzymujące się tzw. resztkowe działanie leków, przez 24 godziny po znieczuleniu nie możesz prowadzić samochodów i innych pojazdów mechanicznych ani obsługiwać maszyn, w tym elektrycznych i mechanicznych, powinieneś unikać podejmowania ważnych decyzji. Lekarz anestezjolog przekaże Ci szczegółowe zalecenia i instrukcje postępowania po znieczuleniu.
Wynik opisowy badania endoskopowego otrzymujesz zwykle bezpośrednio pobadaniu. Jeśli lekarz pobrał wycinek do badania histopatologicznego, na ten wynik trzeba poczekać dłużej, zwykle od 10 do 21 dni roboczych.
Masz do wyboru znieczulenie miejscowe gardła lidokainą w sprayu, które jest bezpłatne i stanowi standardową część badania lub krótkotrwałe znieczulenie dożylne (analgosedację). Ta usługa może być dodatkowo płatna. Sprawdź przy rejestracji czy zakres Twojej polisy obejmuje ten rodzaju znieczulenia.
Sama gastrskopia trwa zwykle od kilku do kilkunastu minut. Cały pobyt w placówce jest jednak dłuższy:, łącznie z czasem na rejestrację i formalności i znieczuleniu miejscowym to około godzina, a przy znieczuleniu dożylnym od 2 do 3 godzin, ze względu na konieczną obserwację po badaniu.
Niekoniecznie.
Podczas gastroskopii możliwe jest pobranie wycinków błony śluzowej żołądka i wykonanie szybkiego testu ureazowego, który umożliwia rozpoznanie zakażenia Helicobacter pylori. U części pacjentów, zwłaszcza osób młodszych, bez objawów alarmowych, lekarz może rozważyć zastosowanie metod nieinwazyjnych , takich jak test oddechowy czy badanie antygenów H.pylori w kale. O tym, które badanie diagnostyczne jest właściwe w Twoim przypadku, najlepiej zdecyduje lekarz na podstawie badania lekarskiego.
Ani gastroskopia, ani pobranie wycinków podczas badania nie bolą. Badaniu może natomiast towarzyszyć dyskomfort związany z wprowadzaniem endoskopu przez usta, odruch wymiotny lub wzmożona potrzeba przełykania śliny, a także wzdęcie, pociąganie lub pobolewanie związane z wprowadzeniem powietrza lub dwutlenku węgla pod niewielkim ciśnieniem i przesuwaniem endoskopu w badanym obszarze. Aby ograniczyć lub wyeliminować możliwe niedogodności badanie może być przeprowadzone w znieczuleniu.
Gastroskopia jest badaniem bezpiecznym, tym niemniej jak każde świadczenie zdrowotne niesie za sobą ryzyko powikłań. Mogą one dotyczyć niezawinionego działania diagnostyczno-leczniczego i wystąpić nawet przy zachowaniu najwyższych standardów opieki zdrowotnej. Po badaniu pacjenci najczęściej odczuwają jedynie łagodne dolegliwości, takie jak podrażnienie, ból gardła, uczucie pełności w brzuchu, odbijanie. Rzadziej mogą wystąpić przejściowo nudności, wymioty lub ból brzucha.
Perforacja, czyli przedziurawienie gardła, przełyku, żołądka lub dwunastnicy występuje bardzo rzadko. Może objawiać się silnym bólem brzucha, bólem w klatce piersiowej lub bólem barków, zatrzymaniem gazów i stolca, gorączką. Wyjątkowo rzadko może dojść do uszkodzenia okolicznych narządów. Krwawienie z górnego odcinka przewodu pokarmowego może objawiać się wymiotami, zawierającymi krew lub o wyglądzie fusów od kawy albo czarnymi, smolistymi stolcami. Możliwe są reakcje alergiczne oraz inne działania niepożądane zastosowanych produktów leczniczych lub wyrobów medycznych. Jeśli po zabiegu wystąpią powikłania lub jakiekolwiek niepokojące Cię objawy, szybko skontaktuj się z lekarzem lub zgłoś do najbliższego Szpitalnego Oddziału Ratunkowego. Zabierz ze sobą dokumentację medyczną.
Miejsca po pobraniu wycinków goją się bardzo szybko. Wycinki i polipy pobrane z górnego odcinka przewodu pokarmowego przekażemy do oceny patomorfologa. Poinformujemy Cię, gdzie i kiedy odbierzesz wynik badania histopatologicznego. Skonsultuj ten wynik z lekarzem, który się Tobą opiekuje.